مقایسه خان های پهلوانان در نه بیشه شهریار نامه منسوب به عثمان مختاری غزنوی و هفت خان های رستم و اسفندیار در شاهنامه فردوسی

جستار حاضر کنکاشی تطبیقی در باب یکی از آثار حماسی کمتر شناخته شده ایران به نام شهریارنامه است، که در مدح دلاوریهای شهریار، پسر برزو، پسر سهراب، پسر رستم نوشته شده است و در ابتدا به عثمان مختاری غزنوی، شاعر قرن ششم هجری منسوب شد؛ موضوعی که پژوهشگران در ادامه، آن را مورد تشکیک قرار داده، متعلق به شاعری ناشناس در قرن هشتم یا پس از آن دانسته اند. این متن حماسی، در مسیر پهلوانی های شخصیت اصلی خود، مجموعه موناع و آزمونهایی موسوم به نه بیشه دارد که با هفتخانهای شاهنامه فردوسی قابل مقایسه است. شهریار نیز همچون رستم و اسفندیار با درایت و تدبیر و با وجود راهنمایی به نام جمهور، که قابل تطبیق با اولادو گرگین در هفت خان های رستم و اسفندیار است، دشمنان خود را شکست داده و از نه بیشه با موفقیت عبور میکند. مقاله حاضر به روش تحلیل محتوا و توصیفی- تطبیقی نگاشته شده و هدف از آن، شناسایی مسیر تکامل حماسی شهریار و تحلیل دلاوری های او در قالب آزمونهای نهبیشه در شهریارنامه، در قیاس با شاهنامه فردوسی است.

کلیدواژه ها:

شهریارنامه ، شاهنامه فردوسی ، شهریار ، رستم ، اسفندیار ، نهبیشه ، هفت-خان ، بررسی تطبیقی.