عالم مثال و توجیه فلسفی صفات جسمانی ملایکه از دید فیض کاشانی

در آیات و روایات صفاتی برای فرشتگان مطرح شده که متناسب با عالم جسمانی و مادی است و متکلمان و اهل حدیث همان ظاهر را مبنا قرار داده اند. در حالی که اهل حکمت و فلسفه فرشتگان را مجرد از ماده و طبیعت می دانند و لذا این صفات با نوع اعتقاد حکما در تعارض بوده و توجیه آن همواره برای اهل فلسفه مشکل ساز بوده است. فیض کاشانی به پیروی از شیخ اشراق، با طرح عالم مثال و جهانی مابین عالم مادی و مجرد محض، به توجیه این صفات می پردازد و تصویری کامل و عقل پسند و با ظاهر آیات و روایات نیز معارض نباشد ارایه می دهد. اما در تاریخ فلسفه ، عالم مثال همواره مخالفانی در میان فلاسفه از جمله میرداماد داشته است. این مقاله با مقایسه کلام میرداماد درباره فرشتگان با آنچه معتقدین به عالم مثال گفته اند امتیازات تفسیر روایات مبتنی بر عالم مثال و برتری آن بر انتقادات میرداماد را نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

عالم مثال ، فرشتگان ، میرداماد ، فیض کاشانی ، عالم میانی