عناصر کالبدی .عملکردی سازمان دهنده به هویت بافت های تاریخی شهرهای ایران

در اکثر شهرهای قدیمی ایران، بناها و بافت های دارای ارزش تاریخی و فرهنگی به وفوردیده می شوند. بافت های تاریخی شهرهای ایران با ارزش کالبدی و فرهنگی نهفته ای در خود، از هویت شهری بالایی برخوردارهستند، در نتیجه حفظ بافت های تاریخی به عنوان هویتی ضروری برای ادامه حیات شهرها مطرح می گردد. در بهسازی و نوسازی شهرها، بافت های تاریخی به عنوان هویت و تبلور فرهنگ شهری، مورد تاکید قرار می گیرند .در واقع هویت، پاسخی به پرسش در خصوص چیستی یا کیستی است که دربستر تاریخی جامعه شکل می گیرد. تحقیق حاضر از نوع کیفی است و به دنبال بررسی عناصر شکل دهنده به هویت بافت های تاریخی شهرهای ایران به منظور مقابله با پدیده از دست رفتن هویت بافتهای مذکور است. روش تحقیق به کار رفته در این پژوهش، توصیفی تحلیلی و روش جمع آوری داده ها مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای و اسناد تاریخی است. بررس ی ها حا کی از آن است که عناصر اصلی شکل دهنده به هویت بافت تاریخی شهر ایرانی عبارتند از: ارگ، مسجد جامع، بازار، محل ه های مسکونی و شبکه معابر که از آن میان ارگ، مسجد جامع و بازار سه رکن اساسی شهر سنتی ایران را به وجود می آورند مسجد جامع به عنوان محوری ترین عنصر کالبدی در شهر و بازار، یکی از عینی ترین نمودهای معماری و شهرسازی ایران است که به عنوان عنصراصلی شهر ایفای نقش می کند است. مقاله حاضر به دنبال آن است تا با شناخت هویت، به بررسی عناصر شکل دهنده ی شهرهای سنتی ایران بپردازد تا به نتایجی منجر شود که به حفظ و تداوم این عناصر در بافت های تاریخی شهرهای کشورمان کمک کند.

کلیدواژه ها:

عناصر شکل دهنده ، هویت ، شهرهای ایران ، بافت تاریخی