بررسی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ های یونجه با استفاده از صفات کیفی

تنوع ژنتیکی براساس کار اصلاح گیاهان است که مهم ترین جزء در پایداری نظام های بیولوژیکی می باشد و بقای جمعیت های گیاهی را تضمین می کند کسب اطلاع از فواصل ژنتیکی و روابط خویشاوندی گونه ها در برنامه های اصلاحی امکان سازمان دهی ژرم پلاسم را فراهم می سازد. در اردیبهشت ماه سال 1393 تعداد 13 ژنوتیپ یونج انتخاب و در یک پایه طرح آزمایش بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار با استفاده از نشانگرهای کیفی در بخش تیکمه داش شهرستان بستان اباد مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ژنوتیپ های مورد بررسی از لحاظ صفات درصد فسفر، درصد کلسیم، درصد ماده خشک و درصد فیبر در سطح احتمال 5 درصد اختلاف معنی دار وجود دارد. مقایسه میانگین ها نشان داد که بین ژنوتیپ ها از لحاظ برخی صفات تنوع زیادی وجود دارد بررسی صفات کیفی ارقام مختلف یونجه نشان داد که در بین برخی صفات تنوع ژنتیکی وجود داشت. میانگین درصد فسفر 0/1592 بود. واریانس ژنتیکی 2/01 و واریانس فنوتیپی 6/048 و وراثت پذیری عمومی این صفت 33 درصد گزارش گردید. میانگین درصد کلسیم 1/1192 بود. تنوع زیادی بین ژنوتیپ ها مشاهده شد واریانس ژنتیکی 0/04 و واریانس فنوتیپی 0/043 و وراثبت پذیری عمومی 93 درصد گزارش گردید. از نظر درصد ماده خشک اختلاف معنی داری بین ژنوتیپ ها بود میانگین درصد ماده خشک 93/11 بود وراثبت پذیری ژنتیکی 0/25 و وراثت پذیری فنوتیپی 0/51 گزارش گردید. میزان وراثت پذیری این صفت بیشتر بود. وراثت پذیری عمومی این صفت 49 درصد محاسبه گردید. میانگین درصد فیبر 31/50 بود. درصد کمتر فیبر نشان دهنده جوان بودن سلول های گیاه می باشد بطوریکه با افزایش سن گیاه دیواره سلولی ضخیم و بر میزان الیاف خام افزوده می گردد. واریانس ژنتیکی 11/1 و ورایانس فنوتیپی 18/18 بود. واریانس فنوتیپی بیشتر از واریانس ژنتیکی بود که تحقیقات هنینگ و لاسه فیلد 1998 صحت این آزمایش را تایید کرد. به طور کلی بین عملکرد علوفه و صفات کیفی رابطه منفی وجود دارد.

کلیدواژه ها:

صفات کیفی ، یوجه زراعی ، کیفیت علوفه ، تنوع ژنتیکی