برخی پارامترهای فیزیولوژیک ژنوتیپ های نخود در شرایط تنش خشکی

تنش کم آبی بیش از سایر تنش های محیطی رشد وعملکرد گیاهان زراعی را محدود می کند و تغییرات قابل توجهی را در خصوصیات فیزیولوژی و بیوشیمیایی گیاه القاء می کند نخود زراعی، به شرایط آب و هوایی متفاوت از معتدل تا گرم و از مرطوب تا خشک سازگار است خصوصیاتی چون توانایی تثبیت نیتروژن، ریشه دهی عمیق و استفاده موثر از نزولات جوی سبب شده است که این گیاه نقش مهمی در ثبات تولید نظام های زراعی در کشاورزی پایدار ایفا نماید. در برخی نقاط دنیا نیز جایگزینی حبوبات به جای آیش در سیستم های زراعی گندم آیش با موفقیت های مطلوبی همراه بوده است هرچند که مقاوم نخود به خشکی بیشتر از سایر حبوبات سرمادوست است ولی تنش خشکی یکی از مهم ترین عوامل کاهش عملکرد در این گیاه محسوب می شود در بخش وسیعی از اراضی زیرکشت نخود که زمستان معتدل دارند، کشت پاییزه نخود رایج است و در مناطق با زمستان سرد و مناطق مرتفع نخود به صورت بهاره کشت می شود از آنجا که مقدار و پراکنش بارندگی در پاییز و بهار متغیر است وقوع تنش خشکی در همه مراحل رشد رویشی و زایشی محتمل است کلروفیل ها مولکول های ضروری هستند که مسیول دریافت انرژی خورشیدی در سیستم های فتوسنتزی می باشند. حفظ غلظت کلروفیل تحت شرایط تنش به ثیات فتوسنتز در این شرایط کمک می کند. به منظور ارزیابی تاثیر تنش خشکی بر برخی پارامترهای فیزیولوژیک ژنوتیپ های نخود در شرایط تنش خشکی آزمایش به صورت کرت های خرد شده در قالب بلوک های کامل تصادفی در 4 تکرار در مزرعه ای در زنجان به مرحله اجرا درآمد. در این آزمایش، سطوح آبیاری در دو سطح آبیاری مطلوب و تنش خشکی در کرت های اصلی و ارقام نخود هاشم، آرمان و جم در کرت های فرعی قرار گرفتند. نتایج این بررسی نشان داد که اعمال تنش خشکی باعث کاهش محتوای کلروفیل b، کلروفیل کل و محتوای نسبی آب گردید. ارقام هاشم و آرمان در هر دو شرایط آبیاری مطلوب و تنش خشکی به ترتیب بیشترین و کمترین عملکرد دانه را داشتن. دلیل عملکرد بالاتر رقم هاشم در شرایط تنش خشکی کلروفیل b، کلروفیل کل و محتوای نسبی آب بیشتر این رقم نسبت به سایر ارقام در شرایط تنش خشکی بود.

کلیدواژه ها:

تنش خشکی ، عملکرد دانه ، محتوای کلروفیل ، محتوای نسبی اب