بررسی تاثیر عوامل ادافیکی ب رروی کمیت و کیفیت اسانس گیاه دارویی مرزه کوهی Satureja mutica در منطقه رویشی شرق استان مازندران مطالعه موردی: مراتع هزار جریب بهشهر

مراتع به عنوان یکی از سرمایه های اصلی کشور از دیرباز مورد استفاده واقع شده اند و عموما تصور بر این بوده که تنها علوفه ی تولیدی، محصول اصلی مراتع می باشد. در حالیکه یکی از فرآورده های اصلی مراتع، گیاهان دارویی است از جمله گیاهان دارویی موجود در کشور، گیاه مرزه کوهی Satureja mutica متعلق به خانواده نعناعیان می باشد که در صنایع مختلف دارویی، غذایی، آرایشی و بهداشتی کاربرد فراوان دارد. مرزه کوهی گیاهی است بوته ای با قاعده نسبتا چوبی، به ارتفاع 30 تا 50 سانتیمتر، با شاخه های گلدهنده متعدد، عصاره بخش هوایی این گیاه در طب سنتی ایران، نیرو دهنده و تقویت کننده بدن، تسهیل کننده عمل هضم، مقوی معده، مدر، بادشکن، رفع اسهال و ضد انگل، درمان دردهای عصبی و نرمی استخوان، رفع گرفتگی معده و روده، بهبود دردهای روماتیسمی، ضدسرفه و خلط آور، ضد انعقاد خون و کاهش وزن می باشد. هدف از این تحقیق، بررسی تاثیبر عوامل ادافیکی بر روی کمیت و کیفیت اسانس گیاه دارویی مرزه کوهی در مراتع هزار جریب بهشهر می باشد چرا که یکی از مهمترین عوامل محیطی محل رویش که می تواند بر کیفیت مواد موثره موجود در گیاهان دارویی تاثیرگذار باشد خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک منطقه است. دراین تحقیق، اندام های هوایی گیاه جمع آوری و پس از خشک شدن در دمای محیط، توسط دستگاه کلونجر مورد اسانس گیری قرار گرفت و شناسایی ترکیبات به وسیله دستگاه های GC/MS و GC انجام شد. به منظور تعیین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک و ارتباط آن با کمیت و کیفیت اسانس گونه مرزه کوهی جهت تهیه نمونه خاک، خاک منطقه به روش سیستماتیک تصادفی از اطراف ریشه گیاه و از عمق 0 تا 30 سانتی متری جمع آوری و جهت آزمایشات فیزیک و شیمیای خاک به آزمایشگاه خاک شناسی انتقال داده شد. نتایج نشان داد که از بین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک رابطه ای بین بافت خاک، مقدار سیلت خاک، پتاسیم خاک و هدایت الکتریکی خاک با قدار اسانس گیاه مرزه کوه معنی دار است.

کلیدواژه ها:

اسانس ، مرزه کوهی ، هزار جریب بهشهر ، عوامل ادافیکی