بررسی آداب دبیری در کتاب تاریخ جهانگشای جوینی

یکی از مشاغل مهم و با ارزش در ایران باستان دبیری بوده است. کسانی که در کسوت دبیری در می آمدند با پادشاهان و درباریان در ارتباط بودند و به این جهت افرادی که برای این شغل انتخاب میشدند باید دارای خانواده سرشناس و اصل و نسب دار میبودند. صاحب کتاب تاریخ جهانگشا، عطاملک جوینی از چنین حاندانی است که در کتاب ارزشمند خود وقایع دوران مغول را در هییت دبیری توانا، به تصویر کشیده است. در این جستار به بررسی آداب دبیری در کلام جوینی پرداخته شده است تا با تکیه بر مبانی و اصول علم دبیری از خلال متن تاریخ جهانگشا اصول و آیین دبیری نشان داده شود. در این کتاب اصول دبیری عبارت است از: انتخاب واژه و موسیقی آن، مترادف آوردن واژگان، نظام منطقی کلام، ذکر عوامل ایجاد و وقوع پدیدهها و حوادث، دقت در ثبت و ضبط مشاهدات در کلام، انعکاس اوضاع اجتماعی، آگهی از تاریخ و استشهاد به حوادث تاریخی، دیداری کردن کلام، کاربرد قرآن و احادیث، کاربرد ضرب المثل، کاربرد شعر در نثر، استفاده از شگردهای ادبی، توصیف در کلام و حسن ختام.

کلیدواژه ها:

عطاملک جوینی ، تاریخ جهانگشا ، آیین دبیری