تاملی در چیستی هندسه مقدس و شیوه تحقق آن

تعبیر هندسه مقدس در آراء سنت گرایان اسلامی به وفور آمده است. ایشان تقدس هندسه را با ویژگی هایی نظیر راز و رمز، اشارتش به معانی والا و مبدا هستی، فرا زمانی و فرا مکانی بودن و ادراکش با روح انسان بیان نموده اند. ریشه این ویژگی ها و علت تقدس هندسه ریشه نظریه مثل افلاطون دارد. از نظر او موجودات و البته هندسه، سایه حقیقتی در عالم مثل هستند و به واسطه اعتبار آن حقیقت، برخی صور و اشکال هندسی، معتبر به عبارتی دیگر مقدس هستند. در سوی دیگر ارسطو است با نگاهی متفاوت به عالم و نقادانه نسبت به استادش. با توجه به جایگاه شاخص هندسه در صورت بخشی به مفاهیم و تصاویر ذهنی معمار و نقش هندسه مقدس در معماری اسلامی، روشن شدن این مطلب از اهمیت ویژه ای برخوردار است که وجه تقدس هندسه مقدس چیست و شیوه تحقق آن در دوران کنونی به چه نحو است. این نوشتار به بررسی چیستی هندسه مقدس و امکان تحقق آن، از منظر افلاطون و ارسطو می پردازد و موضع اسلام را درنسبت با این دو دیدگاه، مورد بررسی قرار می دهد.

کلیدواژه ها:

هندسه ، هندسه مقدس ، عالم مثل ، حقیقت ، جهان ماده