سیر تاریخى ظاهرنگرى در آیات صفات

متکلمان اسلامى صفات خداوند را به دو دسته تقسیم کرده اند:-1 صفات ذاتیه یعنى صفاتى که با قطع نظر از این که قرآن از آن صفات خبر بدهد یا ندهد عقل به خودى خود آن را براى خداوند ثابت مى کند. مانند علم، قدرت، حیات، اراده، قدیم، و ازلى بودن و...-2 صفات خبریه و آن صفاتى هستند که عقل براى خداوند ثابت نمى کند؛ بلکه قرآن و احادیث نبوى از آن صفت ها خبر مى دهد. مانند صورت، چشم، دست، پا و... و مانند قرارگرفتن خدا برعرش، وارد شدن خدا در بهشت در میان صفوف ملایکه و...در قرآن کریم آیاتى هستند که از صفات خبریه خداوند خبر مى دهند.مانند آیات زیر :( ص / 75 ) خلقت بیدى به دست خود آفریدم ( مایده / 64 ) بل یداه مبسوطتان بلکه دو دوست خداوند گسترده است ( الرحمن / 27 ) و یبقى وجه ربک ذوالجلال و الاکرام و تنها صورت پروردگارت که داراى جلال و اکرام است، باقى خواهد ماند ( طه / 5 ) الرحمن على العرش استوى خداوند رحمان بر عرش خود استقرار دارد ( فجر / 21 ) و جاء ربک و الملک صفا صفا . و پروردگار تو مى آید در حالى که فرشتگان صف اندر صف از او استقبال مى کنند هل ینظرون الا ان یاتیهم الله فى ظلل من الغمام والملایکه و قضى الامر و الى الله ترجع الامور ( (بقره / 210آیا نظر مى کنند جز این که خدا در زیر سایه ابرها و همراه با ملایکه بر آنان وارد مى شوند و . قضاوت به حق مى شود و بازگشت همه امور به سوى خداوند خواهد بودنامیده اند. مفسران و قرآن پژوهان و نحله هاى آیات صفات متکلمان اسلامى این دسته از آیات راکلامى و فرقه هاى مذهبى در چگونگى فهم آیات صفات، دیدگاه هاى مختلف و گاهى متناقضى را ابراز نموده و از زوایاى مختلفى به این مسیله نگریسته اند.