درخت لیلکی، به عنوان میزبان جدید در ایران برای قارچ خوراکی Laetiporus sulphureus

لیلکی (Gleditschia caspica Desf 1809) از درختان خاردار واندمیک جنگلهای هیرکانی ایران است که بیشتر در جنگلهای جلگهای حضور دارد. قارچ ماکروسکوپی یکی از اجزای مهم اکوسیستم جنگل هستند و نقش مهمی در تبدیل مواد آلی به مواد معدنی، حاصلخیزی و تکامل خاک، افزایش میزان هوموس و تجزیه اندام های چوبی اکوسیستم جنگل دارند. همچنین قارچهای ماکروسکوپی با استقرار خود بر روی درختان سرپا از لحاظ زیست شناسی و اکولوژیکی برای اکوسیستم جنگل و از لحاظ اقتصادی برای بازار چوب حایز اهمیت اند. شناخت قارچ های ماکروسکوپی برروی تنه ی درختان سرپا و افتاده از اهمیت فراوانی برای جنگل های شمال ایران برخوردار است، زیرا در تیپ آینده جنگل تاثیرگذار میباشند. تاکنون این قارچ بر روی درختان انجیلی (Parrotia persica)، بید (.Salix sp)، نارون (.Ulmus sp) در ایران گزارش شده است. بعد از عملیات جنگل گردشی در جنگل بابل، اقدام به جمع آوری قارچ های چوبزی شد. پس از جمع آوری قارچ های ماکروسکوپی چوبزی و خشک نمودن آنها، جهت از بین بردن آلودگیهای قارچی، حشرات و کنه های پارازیت، نمونه های قارچی خشک شده، به مدت حداقل دو هفته در فریزر، در دمای 20-˚C و درون پاکت های کاغذی قرار داده شدند. پس از خارج نمودن نمونه ها از فریزر، نمونه های خشک شده جهت انتقال و نگهداری در کیسه های نایلونی زیپدار گذاشته شدند. شناسایی نمونه ها با استفاده از کلیدهای استاندارد انجام گردید که قارچ چوبزی و خوراکی Laetiporus sulphureus تشخیص داده شد که مشخصات تاکسونومیک آن به شرح زیر است: بازیدیوکارپ 40-10 سانتیمتر قطر و 6-2 سانتیمتر ضخامت، نیم دایره، شبیه تاقچه یا بادبزن، بدون پایه، بصورت لایه هایی بر روی هم، در ابتدای رشد زرد تا نارنجی وصورتی و در اواخر رشد یا خشکیدگی کرم رنگ، سطح رویی صاف، بدون ناحیه بندی وموجدار، حاشیه ضخیم و دارای بافت نارنجی متمایل به زرد، ضخیم، منافذ در سطح تحتانی زرد گوگردی، دهانه منافذ دایره و یا بیضوی، 3-1 منفذ در میلی متر و لوله ها 5-2 میلی مترعمق دارند. بازیدیوم چماقی، دارای 4 استریگما، 9-25x620 میکرون، دارای جدار عرضی ولی فاقد قوس اتصال. بازیدیوسپور شفاف، صاف و نیمه کروی، بدون واکنش با معرف ملزر (غیر آمیلوییدی)، اندازه ای 5-7x3/5 5 میکرون. این قارچ بر روی تنه درختان سرپا و افتاده جنگل حضور دارد و باعث پوسیدگی قهوه ای می شود. در اواخر بهار تا اواسط پاییز، خصوصا در فصل تابستان مشاهده میشود و جزو قارچ های دارویی و خوراکی به شمار می آید. این قارچ برای اولین بار در ایران از روی درخت لیلکی گزارش می شود.

کلیدواژه ها:

قارچ خوراکی ، لیلکی ، زیست شناسی ، میزبان جدید