اثر کاربرد حاصلخیزکننده های خاک بر برخی ویژگی های رشدی و عملکرد سورگوم دانه ای (Sorghum bicolor)

به منظور بررسی واکنش برخی از ویژگی های رشدی، عملکرد، اجزای عملکرد سورگوم دانه ای (Sorghum bicolor) با استفاده از کودهایزیستی، شیمیایی و آلی، آزمایشی به صورت طرح بلوک کامل تصادفی و در سه تکرار در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد درسال 1392 اجرا شد. انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه نوع کود بیولوژیک و تلفیق آن ها با یکدیگر و ورمی کمپوست و کود شیمیایی به شرح زیربود: 1- قارچ میکوریزا آربسکولار گونه G.mosseae + ورمی کمپوست، 2- قارچ میکوریزا + نیتروکسین (حاوی باکتری های .Azospirillum sp و sp. Azotobacter)؛ 3- قارچ میکوریزا + ریزوبیوم (.Rhizobium sp)؛ 4- قارچ میکوریزا + کود شیمیایی NPK؛ 5- قارچ میکوریزا G.mosseae و 6- شاهد. برخی از صفات مورد مطالعه در این آزمایش عبارت بودند از: کلونیزاسیون طول ریشه و ارتفاع بوته، طول مخصوص ریشه، عملکرد دانه، تعداد دانه در خوشه، وزن هزار دانه بود. نتایج نشان داد که اثر تیمارهای کودی بر صفات و ویژگی های درصد کلونیزاسیون طول ریشه، طول مخصوص ریشه، شاخص سطح برگ، عملکرد، تعداد دانه در خوشه و وزن هزار دانه دارای اثر معنی داری بود. بیشترین درصد کلونیزاسیون طول ریشه ( 82 درصد)، طول مخصوص ریشه (51/82 متر ریشه در 25 سانتی متر مکعب خاک)، شاخص سطح برگ (5/47)، عملکرد دانه (425/62 گرم در متر مربع)، تعداد دانه در خوشه ( 635 ) در تیمار تلفیقی میکوریزا و نیتروکسین و بیشترین وزن هزار دانه (29/26 گرم) در تیمار استفاده توام از میکوریزا و ورمی کمپوست حاصل شد. کلونیزاسیون و عملکرد بیشتر در اثر تیمار تلقیح دوگانه را می توان به برهمکنش مثبت میکوریزا و باکتری های آزادزی تثبیت کننده نیتروژن نسبت داد. با توجه به نتایج آزمایش، بهترین تیمار کودی برای سورگوم مخلوط قارچ میکوریزا و زیستی نیتروکسین پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه ها:

درصد کلونیزاسیون طول ریشه ، طول مخصوص ریشه ، میکوریزا ، نیتروکسین ، ورمی کمپوست