مضامین و مفاهیم نگاره های گیاهی در تخت جمشید

سنگ نگاره ها بخش مهمی از معماری تخت جمشید محسوب می شوند. این مجموعه با انواع آرایه ها ، مضامین و ارزش های بنیادین فرهنگ ایرانآراسته شده که در این میان جایگاه نقشمایه های گیاهی منحصر به فرد است.به طوری که این نقوش در بخش های مختلف بنا نظیر: پلکان ها ، تالارها و ...حضوری وسیع وگسترده داشته، به تنهایی یا درترکیب با سایر نقوش (انسانی وحیوانی )به کار رفته اند.در بین نقوش گیاهی از درختان، سرو و از گلها، گل نیلوفر آبی (لوتوس) و روزت (گل سرخ آذین) در نگاره های تخت جمشید مشاهده می شوند. حضور گسترده این نقوش را باید در باور کهن تقدیس گیاهان واحترام عمیق و فراوان ایرانیان به طبیعت جستجو کرد. بخش بزرگی از اسطوره های کهن ایران را نمادها ونظام های مفهومی و استعاری مربوط به گیاهان تشکیل می دهد. مقاله حاضر به تبیین ارتباط میان نگاره های گیاهی تخت جمشید و اسطوره های کهن ایران پرداخته ومفاهیم ومضامین نهفته در نمادهای به کار رفته را مورد بررسی قرار می دهد. روش تجزیه وتحلیل داده های این مقاله توصیفی – تحلیلی بوده و ابزار گردآوری اطلاعات آن کتابخانه ای می باشد. نتایج حاکی از آن است که نگاره های گیاهی تخت جمشید با مضامین مذهبی و عقاید اسطوره ای ایران در ارتباط بوده و هنرمند ایرانی ادراک خویش را از حقیقت، جهان هستی، آفرینش وقدرت های طبیعت به واسطه رمز ونماد نشان داده، بدین ترتیب نمایشی محسوس از امر نا محسوس یعنی تبدیل مفاهیم به نماد از طریق به تجسم در آوردن تمثیل های عینی ارایه نموده است.

کلیدواژه ها:

تخت جمشید ، نقش برجسته ، نگاره های گیاهی ، اسطوره ، نماد