نوسازی بافت فرسوده شهری با مشارکت محلی راهبردی مناسب برای دستیابی به توسعه پایدار شهری

یکی از راه حل های پیش روی تصمیم گیران شهری، در مواجه با بافتهای فرسوده، نوسازی بافت می باشد. وقتی صحبت از نوسازی می شود منظور، تخریب کامل بافت اولیه وساخت مجدد بافتی جدید در آن می باشد. نوسازی یکی از مشکل ترین و حساس ترین شیوه های برخورد با بافت فرسوده است که نیاز به دقت عمل ومطالعات فوق العاده زیاد دقیقی دارد. در بین روش های موجود برای نوسازی نیز، نوسازی مشارکتی یکی از روش های بسیار حساس و درعین حال مشکل است چرا که در آن، نوسازی بافت اولا در گرو اعتماد کامل ساکنان به عامل خارجی تخریبگر و ثانیا در گرو مشارکت و همدلی و موافقت کل بافت با انجام پروژه نوسازی است. در این شیوه برخلاف توانمندسازی که افراد، خود متولی اصلی امورند، دولت یا نمایندگان آن در بخش خصوصی، مسئولیت تخریب و ساخت و سازها را در دست می گیرند و برخلاف نوسازی یک بنا که تنها با موافقت صاحب آن بنا آغاز می شود به جلب موافقت کل مالکان یک بلوک، نیازمند است و این کاری بسیار دشوار و انرژی بر است. کسب تجربه از پروژه های قبلی نوسازی باعث شده امروز از شیوه ی جدیدی از نوسازی به نام نوسازی مشارکتی استفاده شود که مزایایی نیز در دل خود دارد. در نوسازی مشارکتی، خانه های ریزدانه و با متراژ کم با یکدیگر تجمیع شده و اهالی با کمک نهاد متولی تا مدتی که ملک آنها تخریب و بازسازی می شود، مدتی را مستاجر بوده و سپس به محله و مکان قبلی زندگی خود باز می گردند. بنابراین در نوسازی مشارکتی چنین است که پس از جلب موافقت کل مالکان یک بلوک، تک تک خانه های آنها تخریب و ساکنان برای چند سالی به محل دیگری انتقال داده می شوند. در نهایت از مجموع خانه های مجاور هم، چند مجتمع آپارتمانی ساخته شده و مابقی فضا صرف تعریض معابر و ساخت بناهایی مثل پارک و فرهنگسرا و... می شود. یعنی در این شیوه، کل الگوی بافت از نظر کالبدی تغییر می کند که طبیعتا تغییرات بسیاری را نیز بر سبک زندگی ساکنان آن تحمیل خواهد کرد. واقعیت مسلم و انکار ناشدنی در ارتباط با بافتهای فرسوده شهری این است که احیا و باززنده سازی این بافتها، جدای از آن که برای جلوگیری از گسترش تبعات منفی این بافتها به سایر مناطق شهری ضروری است، همچنین می تواند موجب دستاوردهای جذاب و بی دلیل برای شهر شهروندان و مدیریت شهری باشد که بهینه سازی بهره گیری از زمین شهری ارتقای شاخص های زندگی شهری(رسیدن به شاخص های توسعه پایدار شهری) صیانت از سرمایه ها و منابع انسانی کاهش اسیب هاوخسارات ناشی از حوادث طبیعی افزایش درآمدهای حاصل از رونق صنعت گردشگری و نمونه هایی از این دستاوردها به شمار می آیند

کلیدواژه ها:

نوسازی ، بافت فرسوده شهری ، توسعه پایدار شهری ، نوسازی مشارکتی