ارزیابی متغیرهای مستقل وابسته بر مشارکت مردمی در طرحهای حفاظت خاک و آبخیزداری

مشارکت بهره برداران در طرح های اصلاحی و احیایی مرتع و آبخیزداری امری ضروری و بخش مهمی از موفقیت پروژه ها را سبب می شود. هدف کلی پژوهش حاضر بررسی عوامل موثر بر میزان مشارکت آبخیز نشینان و بررسی میزان رضایت مندی آنان از پروژه های آبخیزداری می باشد. جامعه آماری تحقیق شامل آبخیز نشینان حوزه کوشک آباد در استان خراسان رضوی می باشندو نمونه مورد مطالعه شامل 200 نفر از بهره برداران مزبور می باشد که بر اساس روش کوکران و با روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده اند. ابزار اصلی برای جمع آوری داده ها، پرسشنامه سازمان یافته و از پیش آزمون شده می باشد. روش های آماری مورد استفاده شامل آمار توصیفی میانگین، انحراف معیار و ضریب تغییراتو آمار استنباطی همبستگی و رگرسیون هستند. یافته های تحلیل همبستگی نشان داد که رابطه مثبت و معنی داری بین میزان مشارکت در طرح های آبخیزداری و متغیرهای سطح سواد، میزان مالکیت زمین زراعی، میزان استفاده از کانال های ارتباطی و مزیت نسبی وجود دارد. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون چند گانه نشان داد که 73 درصد از تغییرات متغیر وابسته مشارکت در طرح های آبخیزداری توسط متغیرهای مستقل مزیت نسبی، سطح سواد، میزان استفاده از کانالهای ارتباطی، سن و تعداد دام تبین می گردد. بر این اساس، عوامل موثر بر میزان مشارکت روستائیان در طرح های آبخیزداری عوامل ادارکی، فردی، ارتباطی اطلاعاتی و اقتصادی می باشند. میزان رضایتمندی پیش از عملیات مدیریت آبخیزداری و مشارکت در آن به ترتیب 0،92و0،90 می باشند. یافته ها نشان می دهند که عمده کشاورزان از عملیات، پیش از اجرا رضایت دارند و سطح مشارکت در این عملیات متوسط بوده و همبستگی معنی داری بین سطح رضایت کشاورزان پیش از اجرای عملیات مدیریت آبخیزداری و سطح مشارکت وجود دارد. هرچند بر اساس یافته ها، سطح مشارکت اقتصادی مردم بیش از مشارکت های زیست محیطی و اجتماعی آنان است. این مطالعه اثبات می کند که مشارکت در این عملیات رابطه معنی داری با رضایتمندی پیش از اجرای عملیات مدیریت حوزه آبخیز دارد p=0.000وr=0.584

کلیدواژه ها:

رضایتمندی ، مشارکت مردم ، ارزشیابی ، عملیات آبخیزداری ، کوشک آباد