روند تغییرات دما در قبل و بعد از شروع بارش برف در شمالغرب ایران

در این پژوهش برای بررسی دمای پایه ریزش برف و روند تغییرات آن در قبل و بعد از شروع بارش برف در شمال غرب ایران، داده های12 ایستگاه سینوپتیک در دوره آماری 13 ساله (1995-2008) مورد استفاده قرار گرفته است. بدین منظور به کمک برنامه نویسی در محیط ++C از میان داده های مذکور، بارش های برف ایستگاه های منتخب به همراه دماهای ساعتی و میزان بارش روزانه استخراج شد. پس از انتخاب 15 سامانه فراگیر و تعیین دماهای ساعت شروع بارش و 6 ساعت قبل و بعد از آن به فواصل سه ساعته تمام سامانه ها در هر ایستگاه، سریزمانی آنها بر روی شکل های جداگانه ای در محیط اکسل ترسیم شد. از لحاظ روند تغییرات معدل دما، ایستگاه های منتخب به 5 گروه تقسیمشد، سپس با معیار قرار دادن انحراف معیار مقادیر بارش، سامانه های منتخب به لحاظ شدت و ضعف تقسیم بندی و تغییرات دمایی آنها در بازهمذکور مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج نشان داد که در ایستگاه های گروه اول و دوم و سوم عمدتآ کاهش دما از 6 ساعت قبل آغاز شده است و تازمان شروع بارش ادامه دارد ولی در سامانه های شدید میزان تغییرات دما نسبت به سامانه های ضعیف چشمگیرتر و محسوس تر است وشدیدترین سامانه ها در زمان شروع بارش پایین ترین دماها را داشته اند. روند تغییرات دما پس از شروع بارش بجز ایستگاه های گروه دوم (پارسو پیرانشهر) که صعودی است، غالبآ نزولی می باشد. در ایستگاه های گروه چهارم (اهر، خلخال، ارومیه و تبریز) و گروه پنجم (ماکو) روند تغییراتقبل و بعد از شروع بارش فقط در ایستگاه اهر مانند ایستگاه های ذکر شده است. در ایستگاه های خلخال، تبریز و ارومیه و ماکو تغییرات زیاد دمابا بارش بیشتر همراه بوده ولی دمای سطح زمین در سامانه های شدید بالاتر بوده است. پس از شروع بارش نیز روند دما در ایستگاه های اهر وارومیه نزولی و در خلخال، تبریز و ماکو از نظم خاصی پیروی نمی کند.

کلیدواژه ها:

برف ، شمال غرب ، دمای پایه ، تغییرات