بررسی ساختار معمارانه آسبادهای خراسان،مهمترین سازه معماری بومی – صنعتی ایران

سال انتشار: 1394
نوع سند: مقاله کنفرانسی
زبان: فارسی
مشاهده: 1,162

فایل این مقاله در 13 صفحه با فرمت PDF و WORD قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

NCKIA01_054

تاریخ نمایه سازی: 27 بهمن 1394

چکیده مقاله:

آسباد (آسیای بادی)، از مهم ترین سازه های معماری خراسان است که نماد تکنولوژی بهره گیری از نیروی باد جهت تامین آرد از گندم و تهیه نان به شمار می آید. این آثار منحصر به فرد معماری بومی – صنعتی، که در محدوده شرقی ایران (محدوده ورزش باد های 120 روزه سیستان) گسترش یافته اند، کهن ترین آسیاهای بادی با محور عمودی در جهان می باشند. در این گونه آسیا ها، سنگ زبرین آسیا به وسیله محور عمودی بر روی سنگ زیرین که ثابت است، می چرخد . سرزمین پهناور خراسان با پیشینه دیرینه در ساخت سازه های بی نظیر معماری کهن ایرانی از دوره های پیش ازاسلام و به ویژه دوران اسلامی دارای نمونه های شاخص و بی بدیل آسبادهایی است که با قدمتی بیش از هزار سال در شهر های نهبندان، خواف، نشتیفان، خرگرد، برآباد و... قد برافراشته اند. از این میان تنها مجموعه آسبادهای نشتیفان است که با وجود مهجور ماندن، طی سالیان متمادی پابرجای مانده و تعدادی از آنها هنوز کارآیی خود راحفظ نموده اند. ساختار معماری ساده و در عین حال کاربردی آسباد ها که با بهره گیری از مصالح بومی در ایجاد فضای معماری، سنگ آسیا و اجزای تشکیل دهنده پره آسباد نمود یافته است، از ویژگی های در خور توجه در ساخت این سازه معماری می باشد. امروزه با گسترش صنعت و تکنولوژی این سازه های کهن معماری ایرانی که در گذشته نقش حیاتی در زندگی مردم داشته اند از رونق افتاده و جز تعداد انگشت شماری از این آسبادها که به صورت نمادین جهت تولید آرد به صورت سنتی کاربرد دارند، بسیاری از آنها در معرض آسیب های طبیعی در حال تخریب می باشند . در این پژوهش سعی شده است با بهره گیری از بررسی های میدانی و مستندات تصویری، ساختار معماری و گونه های مختلف آسیا های بادی خراسانی که در شهرستان های: نشتیفان، نهبندان و ... استقرار یافته اند، معرفی شود .

کلیدواژه ها:

آسباد ، خراسان ، معماری بومی - صنعتی

نویسندگان

زهره خضری

کارشناس ارشد مرمت اشیاء فرهنگی – تاریخی ، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی تربت حیدریه

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • افشار سیستانی، ایرج (1385). جایگاه فرهنگ و هنر ایران در ...
  • مدرس رضوی، مجتبی (1372). آسیاهاب بادی، تحقیقات جغرافیایی، شماره 29، ...
  • خضری، زهره؛ ایمانی، نادیه (1388). «آسباد: تجلیگاه هنر و صنعت ...
  • معین، محمد (1362). فرهنگ فارسی، تهران، امیر کبیر. ...
  • ادری، بقراط (1356). «آس بادهای خواف»، هنر و مردم، دوره ...
  • نمایش کامل مراجع