اثر کاربرد کودهای بیولوژیک بر کمیت و کیفیت اسانس گیاه دارویی رازیانه (Foeniculum vulgare)

در این تحقیق اثر کودهای بیولوژیک بر کمیت و کیفیت اسانس رازیانه شامل میزان اسانس و میزان آنتول ، فنکون و لیمونن در اسانس ، به صورت آزمایش فاکتوریل سه فاکتوره با استفاده از فاکتورهای تلقیح میکوریزایی (تلقیح و عدم تلقیح )، کود فسفات ز یستی (صفر، 30 و 60 کیلوگرم در هکتار ) و ورمی کمپوست ( 0 ، 5 و 10 تن در هکتار ) در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با هیجده تیمار و سه تکرار در ایستگاه تحقیقات همند دماوند وابسته به مؤسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع در دو سال زراعی 1384 و 1385 مورد مطالعه قرار گر فت. همچنین یک کرت به عنوان شاهد برای مقایسه با کرت های کودهای بیولوژیک ، در هر تکرار قرار داده شد که فقط کودهای شیمیایی (NPK به میزان 90، 60 و 90 کیلوگرم در هکتار ) در آن به کار برده شد . نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که بیشترین میزان اسانس در دانه (3/88%) و میزان آنتول در اسانس (68/42%) و کمترین میزان فنکون (11/68%) و لیمونن (10/44%) در اسانس در تلقیح با میکوریزا حاصل شد . کود فسفات زیستی نیز دارای تأثیر معنی داری بر روی میزان فنکون در اسانس نبود ولی اثر معنیداری بر روی میزان اسانس در دانه و میزان آنتول و لیمونن در اسانس داشت به طوری که بیشترین میزان اسانس در دانه (3/86%) و میزان آنتول در اسانس (67/90%) با مصرف 60 کیلوگرم کود فسفات زیستی و نیز کمترین میزان لیمونن در اسانس (10/59%) با مصرف 30 کیلوگرم از آن به دست آمد . همچنین بیشترین میزان اسانس در دانه (4/03%) و میزان آنتول در اسانس (71/47%) و کمترین میزان فنکون (10/45%) و لیمونن (9/58%) در اسانس با مصرف 10 تن ورمی کمپوست حاصل گردید . اثرات متقابل هم افزایی و مثبت نیز در بین فاکتورها مشاهده گردید که می توان به اثر متقابل بین هر سه فاکتور بر میزان اسانس در دانه اشاره کرد. مقایسه شاهد با تیمارهای کودهای بیولوژیک، نیز معنیدار گردید به طوری که از نظر میزان اسانس در دانه و میزان آنتول در اسانس ، دو تیمار کود بیولوژیک حاوی تلقیح با میکوریز ا، مصرف 30 کیلوگرم کود فسفات زیستی و 10 تن ورمی کمپوست (به ترتیب 4/19%، 72/89%) و تلقیح با میکوریزا، مصرف 60 کیلوگرم کود فسفات زیستی و 10 تن ورمی کمپوست (به ترتیب 4/40%، 73/81%)، برتری بارزی نسبت به تیمار شاهد (به ترتیب 3/41% ، 64/88%) داشتند.

کلیدواژه ها:

رازیانه ، کودهای بیولوژیک ، میکوریزا ، کود فسفات زیستی ، ورمی کمپوست ، اسانس ، آنتول و فنکون ، لیمونن