بررسی پراکنش و تراکم علف های هرز مزارع کلزا (Brassica napus) استان سمنان

کلزا یکی از گیاهان مهم صنعتی در زمینه تولید روغن می باشد . یکی ازمعضلات اساسی زراعت کلزا، علف های هرز می باشند به نحوی که عدم کنترل علف ها ی هرز باعث ک اهش قابل ملاحظه محصول اقتصادی می شود. به منظور مبارزه اصولی و موثر با علف های هرز داشتن اطلاعات کافی در مورد علف ها ی هرز غالب مزارع کلزا ضروری می باشد به همین دلیل این طرح از پاییز سال ١٣٨٠ به مدت دو سال در مزارع کلزا استان سمنان جهت شناسائی علف های هرز غالب و تعیین تراکم آن ها به مرحله اجرا درآمد. براساس تفاوت در شیوه ی مبارزه با علف های هرز تیره ی گندمیان و علف های هرز دو لپه ای و نیز با در نظر داشتن مشکلات مبارزه با علف های هرز تیره ی شب بو به دلیل قرابت ژنتیکی با کلز ا، تر اکم نسبی علف ها ی هرز برای سه گروه تیره گندمیان ،(Poaceae)، شب بو (Brasicaceae) و سایر دو لپه ای ها جداگانه اندازه گیری و محاسبه شد . در ابتدا مزارع کلزا در سطح استان براساس شرائط اقلیمی و تنوع علف های هرز در سال اول به ٥ منطقه ودر سال دوم به ٤ منطقه تقسیم بندی شد و سپس در هر یک از این مناطق نسبت به وسعت آن ها تعدادی مزرعه انتخاب و با کادراندازی به روش سیستم یک و در قالب شکل w، علف های هرز داخل هر کادر شناسائی و شمارش گردید . نمونه برداری حدودًا یکماه پس از کاشت آغاز شد و عملیات نمونه برداری به صورت ماهانه تا مرحله بذردهی کلزا ادامه یافت. در کل استان در سال اول جمعا ١٦ مزرعه در ٥ مرحله و در سال دوم ١٤ مزرعه در ٧ مرحله مورد بازدید و نمونه برداری قرار گرفت. نتایج بدست آمده نشان داد ک ه در مناطق شاهرود ، میامی ، گرمسار و سمنان ، تیره گندمیان بیشترین تر اکم نسبی علف های هرز را به خود اختصاص داد (بیش از ٤٠ درصد )، در حالیکه در این مناطق تر اکم نسبی علف های هرز تیره شب بو بین ١٥ تا ٢٦ درصد بود (به جز گرمسار با تر اکم نسبی 1/7 درصد ). در منطقه دامغان (در سال اول آزمایش) تیره شب بو ٢٣ درصد و سایر پهن برگ ها ٧٧ درصد تر اکمنسبی علف های هرز را به خود اختصاص دادند . باتوجه به تر اکم نسبی علف های هرز درمناطق مختلف استان ، تراکم نسبی علف های هرز در کل مزارع کلزا استان به شرح ذیل می باشد: 48/224 درصد مربوط به تیره گندمیان، 16/134 درصد تیره شب بو و 35/642 درصد سایر پهن برگ ها می باشد. بنابراین عمده علف های هرز مزارع کلزا استان مربوط به تیره گندمیان می باشد.

کلیدواژه ها:

تراکم ، سمنان ، کلزا