آسیب شناسی طرح های شهری با تاکید بر زمینه گرایی انتقادی ( مورد پژوهی طرح های بازآفرینی بافت تاریخی شهر تهران )

پژوهش حاضر با هدف آسیب شناسی طرح های شهری بازآفرینی در بافت تاریخی تهران و تبیین نظام مند کاستی ها بر مبنای رویکرد زمینه گرایی انتقادی انجام شده است. این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی تحلیلی و مبتنی بر رویکرد ترکیبی است. جامعه پژوهش را مجموعه ای از خبرگان و متخصصان حوزه های شهرسازی، معماری و مرمت، بازآفرینی شهری و مدیریت شهری، به همراه ذی نفعان مرتبط با بافت تاریخی شهر تهران تشکیل می دهد و نمونه پژوهش به روش هدفمند انتخاب شده است. داده ها با اتکا به تحلیل اسناد و مدارک طرح ها و ضوابط، مشاهدات میدانی و گردآوری دیدگاه های خبرگان/ذی نفعان گردآوری و در ادامه، مولفه ها و ابعاد آسیب شناسی استخراج شده است. یافته ها حاکی از آن است که در طرح های مورد بررسی، مهم ترین کاستی ها عمدتا در حوزه های توجه ناکافی به هویت و معنای مکان، عدم انطباق با ساختار فضایی تاریخی، ضعف در سازوکارهای مشارکت و اجماع سازی میان ذی نفعان، و نیز ناپیوستگی میان اهداف مصوب و الزامات اجرا نمود می یابد. نتایج تحقیق نشان می دهد به کارگیری زمینه گرایی انتقادی، به عنوان چارچوبی تحلیلی هنجاری، می تواند مبنای بازنگری در فرآیند تهیه و اجرای طرح ها، ارتقای هم سویی مداخلات با ویژگی های زمینه ای و در نهایت افزایش کارآمدی و مقبولیت اجتماعی برنامه های بازآفرینی در بافت تاریخی تهران باشد.

کلیدواژه ها:

Urban Regeneration ، Tehran’s Historical Fabric ، Critical Regionalism ، Pathology of Urban Plans ، Place Identity. ، بازآفرینی شهری ، بافت تاریخی تهران ، زمینه گرایی انتقادی ، آسیب شناسی طرح های شهری ، هویت مکان