رویکرد جامعه شناختی محمدعلی اسلامی ندوشن به حقوق بشر در کتاب «ذکر مناقب حقوق بشر در جهان سوم»

محمدعلی اسلامی ندوشن (۱۳۰۴ ۱۴۰۱) ادیب، مترجم، و حقوقدان ایرانی بود که دهه ها در زمینه ایران و فرهنگ آن قلم زد. در این مقاله، نگارندگان کوشیده اند با درنگی در کتاب او، با عنوان ذکر مناقب حقوق بشر در جهان سوم، به این پرسش پاسخ دهند که دیدگاه اسلامی ندوشن در این کتاب در زمینه حقوق بشر چیست. فرضیه نوشتار فرارو این است که رویکرد اسلامی ندوشن بر جامعه شناسی حقوق بشر استوار است. در این کتاب، وی به علل نادیده گیری حقوق بشر و پیامدهای فردی و جمعی آن پرداخته است. به نظر اسلامی ندوشن، نادیده گیری حقوق بشر در جامعه به پدیداری شخصیت دوگانه و دورشدگی از اعتدال می انجامد. وی مانع اصلی در تحقق حقوق بشر را جامعه می داند نه صرفا دولت. او همچنین به اهداف فردی و جمعی حقوق بشر و نیز راهکارهای احیا و تحکیم آنها می پردازد. به نظر می رسد اسلامی ندوشن، با اتخاذ رهیافتی جامعه شناختی در قبال حقوق بشر و پرهیز از رویکردی صرفا حقوقی که در شناخت این حقوق کارایی لازم را ندارد، تصویری بهتر و ملموس تر از بایستگی و اهمیت و سرشت آنها به خواننده خود ارائه کرده است.

کلیدواژه ها:

آزادی ، اسلامی ندوشن ، حقوق بشر ، ذکر مناقب حقوق بشر در جهان سوم ، رویکرد جامعه شناختی.