واگرایی صنعتی در به کارگیری هوش مصنوعی؛ آزمون تاثیر اندازه شرکت در بازار سرمایه ایران

هدف پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان اندازه شرکت و به کارگیری هوش مصنوعی در شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار ایران طی سال های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴ انجام شده است. روش شناسی: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری داده ها توصیفی از نوع همبستگی و پس رویدادی است. نمونه پژوهش شامل ۴۰ شرکت پذیرفته شده در بورس تهران است که در پنج گروه صنعتی فناوری پرداخت مخابرات پالایش پتروشیمی، فلزات معدن بیمه سرمایه گذاری و سایر صنایع طبقه بندی شده اند. داده های مالی از صورت های مالی حسابرسی شده و گزارش های سالانه شرکت ها استخراج شد. برای آزمون فرضیه ها از آزمون های t مستقل، تحلیل واریانس یک طرفه و آزمون کای-دو استفاده گردید. یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین اندازه شرکت در گروه استفاده کننده از هوش مصنوعی کمتر از گروه غیر استفاده کننده است، اما این اختلاف از نظر آماری معنادار نیست (۰/۰۷۴۵ = p). اندازه شرکت بین صنایع مختلف تفاوت معناداری دارد (۰/۰۰۰ = P) و صنایع پالایش پتروشیمی و فلزات معدن بزرگترین اندازه را دارا هستند. رشد اندازه شرکت طی دوره پژوهش بین دو گروه تفاوت معناداری نداشت (۷۵۱- = p). مهم ترین یافته تمرکز شدید به کارگیری هوش مصنوعی در صنعت فناوری پرداخت مخابرات است (۵/۸۹ درصد شرکت های استفاده کننده) و آزمون کای-دو این توزیع نامتوازن را تایید کرد (۰/۰۰۰۰۰۶، ۰/۸۶۲). اختلاف اندازه شرکت بین دو گروه در هیچ یک از سال های دوره پژوهش معنادار نبود. نتیجه گیری: در شرایط کنونی بازار سرمایه ایران نوع صنعت عامل قوی تری نسبت به اندازه شرکت در تبیین الگوی به کارگیری هوش مصنوعی است. صنایع داده محور و فناوری محور با شدت بیشتری به سمت پذیرش هوش مصنوعی گرایش دارند در حالی که صنایع سنتی و سرمایه بر با وجود اندازه بزرگتر در این زمینه عقب مانده اند. این یافته ها دلالت های مهمی برای سرمایه گذاران، سیاست گذاران بازار سرمایه و تدوین کنندگان استانداردهای حسابداری و حسابرسی دارد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، اندازه ، شرکت ، بورس اوراق بهادار تهران ، پذیرش ، فناوری ، حسابداری مالی ، گزارشگری مالی