شناسایی و اولویت بندی ابعاد نقدشوندگی صکوک در چارچوب مالی اسلامی با تاکید بر نقش ابزارهای پشتیبان نقدینگی

نقدشوندگی به عنوان یکی از ارکان کلیدی کارایی بازارهای مالی در بازار صکوک به دلیل ویژگی های فقهی، حقوقی و ساختاری این ابزارها، از پیچیدگی ها و ملاحظات خاصی برخوردار است. از این رو پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی ابعاد نقدشوندگی صکوک در چارچوب مالی اسلامی و با تاکید بر نقش ابزارهای پشتیبان نقدینگی انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از حیث ماهیت در زمره پژوهش های آمیخته توصیفی اکتشافی قرار می گیرد. در مرحله کیفی با اتکا به جمع بندی مطالعات پیشین و اجرای تکنیک دلفی در میان خبرگان شرکت مدیریت دارایی مرکزی بازار سرمایه، ابعاد موثر بر نقدشوندگی صکوک استخراج و نهایی شد. در مرحله کمی به منظور اولویت بندی ابعاد شناسایی شده، ساختار سلسله مراتبی تصمیم طراحی و با به کارگیری فرآیند تحلیل سلسله مراتبی وزن دهی معیارها انجام گرفت. نتایج نشان داد کارایی مقررات و حاکمیت شرعی در رتبه نخست قرار دارد و پس از آن به ترتیب «رفتار و ساختار سرمایه گذاران، ویژگی های ساختاری و طراحی مهندسی صکوک، پویایی بازار ثانویه صکوک، جذابیت اقتصادی و مزیت رقابتی صکوک، زیرساخت های نهادی و عملیاتی بازار، مدیریت ریسک و اعتبار ناشر»، «کیفیت و شفافیت اطلاعات بازار» و ابزارهای پشتیبان نقدینگی قرار گرفتند. نرخ سازگاری مناسب پژوهش نیز حاکی از انسجام و اعتبار مناسب قضاوت های خبرگان است. برآیند یافته ها دلالت دارد که تقویت بسترهای مقرراتی و سازوکارهای حاکمیت شرعی، در کنار بهبود رفتارشناسی سرمایه گذاران و طراحی مهندسی صکوک بیشترین نقش را در ارتقای نقدشوندگی صکوک ایفا می کند. نتایج این پژوهش می تواند به عنوان مبنای سیاست گذاری برای نهادهای ناظر و ارکان بازار سرمایه در جهت افزایش عمق بازار ثانویه، بهبود شفافیت اطلاعاتی و توسعه ابزارهای حمایتی نقدینگی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

نقدشوندگی ، صکوک ، مالی اسلامی ، ابزارهای پشتیبان نقدینگی ، حاکمیت شرعی ، بازار ثانویه صکوک