نقش نطام بانکی در تامین مالی غیر تورمی ناشی از ریسکهای نوظهور تحریم، جنگ تحمیلی و ناترازیها

ریسک های نوظهور نظیر تحریم های مالی و بانکی، درگیری های نظامی و تنش های ژئوپلیتیکی، عدم تعادل های کلان اقتصادی و ضعف های ساختاری نظام بانکی در سال های اخیر به عوامل اصلی بی ثباتی اقتصاد ایران تبدیل شده اند. این مخاطرات از یک سو با افزایش زیان های اقتصادی و ایجاد اختلال در تولید و تجارت نیاز به سرمایه گذاری را فزونی می بخشند و از سوی دیگر با محدود کردن دسترسی به منابع بین المللی و کاهش قدرت جذب و تخصیص منابع فشار مضاعفی بر شبکه بانکی وارد می کنند. در چنین وضعیتی اگر جبران خسارات و تامین مالی مورد نیاز بحران ها از طریق روش های پولی، اضافه برداشت بانک ها و افزایش نقدینگی بدون پشتوانه صورت گیرد، نتیجه آن تشدید تورم، عمیق تر شدن ناترازی های بانکی و افزایش بی ثباتی مالی خواهد بود. بر این اساس هدف اصلی این پژوهش بررسی نقش و توانمندی نظام بانکی ایران در تامین مالی غیرتورمی خسارات ناشی از ریسک های نوظهور و شناسایی الزامات و ابزارهای لازم برای دستیابی به این هدف است. این پژوهش می کوشد سازوکارهایی را تبیین کند که از طریق آن ها نظام بانکی بتواند ضمن حمایت از اقتصاد در دوران بحران از تبدیل فشارهای مالی به تورم جلوگیری کند. این مطالعه با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با بررسی مبانی نظری، تحلیل وضعیت کنونی نظام بانکی ایران و ارزیابی ابزارهای تامین مالی موجود انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که دستیابی به تامین مالی غیرتورمی نیازمند اصلاح ناترازی بانک ها، بهبود کیفیت ترازنامه، تقویت نظارت و انضباط پولی، توسعه بازار بدهی، استفاده موثر از عملیات بازار باز، گسترش تامین مالی زنجیره ای، تقویت صندوق های ضمانت و مولدسازی دارایی های منجمد است. همچنین نتایج حاکی از آن است که در صورت عدم انجام اصلاحات ساختاری، نظام بانکی به جای ایفای نقش تثبیت کننده، می تواند به کانالی برای انتقال بحران به تورم تبدیل شود. در مجموع تامین مالی غیرتورمی خسارات ناشی از ریسک های نوظهور در ایران مستلزم هماهنگی همزمان اصلاحات بانکی، انضباط مالی دولت و توسعه ابزارهای مالی بازارمحور است.

کلیدواژه ها:

ریسک های نوظهور ، نظام بانکی ، تامین مالی غیرتورمی ، تحریم ، جنگ ، ناترازی بانکی ، ثبات مالی