بررسی رابطه میان عملکرد حاکمیتی و عملکرد مالی شرکت ها: تحلیل نقش تعدیل کنندگی جنسیت هیئت مدیره

با توجه به اهمیت فزاینده شفافیت، پاسخگویی و اعتماد سرمایه گذاران در بازار سرمایه، بررسی عوامل موثر بر عملکرد مالی شرکت ها، به ویژه سازوکارهای حاکمیت شرکتی و ویژگی های هیئت مدیره ضرورتی اساسی دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه میان عملکرد حاکمیتی و عملکرد مالی شرکت ها و تحلیل نقش تعدیل کنندگی جنسیت هیئت مدیره در این رابطه انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ است که با اعمال محدودیت های پژوهش ۱۴۶ شرکت (۷۳۰ مشاهده) به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای سنجش عملکرد مالی از بازده دارایی ها و برای اندازه گیری عملکرد حاکمیتی از شاخص ترکیبی مبتنی بر ۹ مولفه افشای حاکمیت شرکتی استفاده شد. نسبت زنان حاضر در هیئت مدیره به عنوان متغیر تعدیل گر و سن و اندازه شرکت نیز به عنوان متغیرهای کنترلی در مدل لحاظ شدند. داده ها با استفاده از روش رگرسیون داده های پانلی و مدل اثرات ثابت مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان می دهد که عملکرد حاکمیتی و نسبت حضور زنان در هیئت مدیره به صورت مستقل تاثیر معناداری بر بازده دارایی ها ندارند؛ با این حال، اثر تعاملی عملکرد حاکمیتی و نسبت زنان هیئت مدیره منفی و معنادار است که بیانگر نقش تعدیل کنندگی جنسیت هیئت مدیره در رابطه میان عملکرد حاکمیتی و عملکرد مالی شرکت ها می باشد. به بیان دیگر، اثرگذاری عملکرد حاکمیتی بر عملکرد مالی در شرکت هایی با سهم بالاتر زنان در هیئت مدیره تضعیف می شود. همچنین، سن شرکت تاثیر منفی و اندازه شرکت تاثیر مثبت و معناداری بر عملکرد مالی دارد. یافته های پژوهش نشان می دهد که تحلیل عملکرد مالی شرکت ها مستلزم توجه همزمان به کیفیت حاکمیت شرکتی و ویژگی های ساختاری هیئت مدیره، به ویژه ترکیب جنسیتی آن است و می تواند برای مدیران، سرمایه گذاران و سیاست گذاران بازار سرمایه مفید باشد.

کلیدواژه ها:

تنوع جنسیتی هیئت مدیره ، راهبری شرکتی ، عملکرد حاکمیتی ، عملکرد مالی