بررسی اثر تعدیلی جنسیت هیئت مدیره بر رابطه بین عملکرد زیست محیطی و عملکرد مالی شرکت ها

با توجه به تشدید نگرانی های زیست محیطی و افزایش فشار ذی نفعان بر شرکت ها برای رعایت اصول پایداری، بررسی پیامدهای مالی عملکرد زیست محیطی و نقش سازوکارهای حاکمیت شرکتی در این رابطه از اهمیت روزافزونی برخوردار است. در این راستا پژوهش حاضر با تاکید بر ترکیب هیئت مدیره به بررسی اثر تعدیلی جنسیت هیئت مدیره بر رابطه میان عملکرد زیست محیطی و عملکرد مالی شرکت ها می پردازد. هدف اصلی این پژوهش بررسی رابطه بین عملکرد زیست محیطی و عملکرد مالی شرکت ها و تحلیل نقش تعدیلی نسبت حضور زنان در هیئت مدیره در این رابطه است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری شامل شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۲ بوده و پس از اعمال محدودیت ها ۱۴۶ شرکت (۷۳۰ مشاهده) به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای آزمون فرضیه ها از مدل رگرسیون داده های تابلویی با اثرات ثابت استفاده شد. عملکرد مالی از طریق بازده دارایی ها، عملکرد زیست محیطی بر اساس شاخص افشای ۹ بعدی و جنسیت هیئت مدیره از طریق نسبت تعداد زنان به کل اعضای هیئت مدیره اندازه گیری شد. نتایج پژوهش نشان می دهد که عملکرد زیست محیطی، به تنهایی اثر معناداری بر بازده دارایی ها ندارد و نسبت حضور زنان در هیئت مدیره نیز تاثیر مستقیم و معناداری بر عملکرد مالی شرکت ها نشان نمی دهد. با این حال اثر تعاملی نسبت زنان در هیئت مدیره بر عملکرد زیست محیطی، منفی و معنادار است؛ بدین معنا که جنسیت هیئت مدیره رابطه بین عملکرد زیست محیطی و عملکرد مالی را به طور معناداری تعدیل کرده و با افزایش سهم زنان، اثر عملکرد زیست محیطی بر بازده دارایی ها تضعیف می شود. این یافته ها حاکی از آن است که حضور زنان در هیئت مدیره اگرچه می تواند جهت گیری های پایداری و نظارت را تقویت کند، اما لزوما به بهبود کوتاه مدت عملکرد مالی منجر نمی شود. نتایج پژوهش می تواند برای سیاست گذاران، مدیران و سرمایه گذاران در زمینه تصمیم گیری های مرتبط با ترکیب هیئت مدیره و راهبردهای پایداری حائز اهمیت باشد.

کلیدواژه ها:

بازده دارایی ها ، تنوع جنسیتی هیئت مدیره ، عملکرد زیست محیطی ، عملکرد مالی