نقش هوش مصنوعی در پاسخگویی دولتها «مطالعه تطبیقی تجربه چت بات های دولتی در اسکاندیناوی و آسیای شرقی با چشم انداز بومی سازی در ایران»

تحولات فناورانه در دهه اخیر به ویژه در حوزه هوش مصنوعی موجب تغییرات بنیادین در شیوه های حکمرانی و پاسخگویی نهادهای دولتی شده است. یکی از مهمترین جلوه های این تحول استفاده از چت بات ها و سامانه های گفت وگوی هوشمند در تعامل با شهروندان است. این پژوهش با رویکرد تطبیقی تجربه دولت های اسکاندیناوی و آسیای شرقی در به کارگیری چت بات های دولتی را بررسی کرده و امکان بومی سازی آن در ایران را تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد که در اسکاندیناوی تمرکز بر شفافیت، مالی عدالت اجتماعی و اعتماد عمومی موجب پذیرش گسترده این فناوری شده است؛ در حالی که در آسیای شرقی کارآمدی عملیاتی و سرعت پاسخگویی عامل اصلی توسعه سامانه های هوشمند بوده است. در ایران نیز استفاده از چت بات ها در نهادهای دولتی و خدمات عمومی رو به افزایش است، اما چالش هایی همچون کمبود اعتماد شهروندان، مسائل حقوقی و اخلاقی و ضعف زیرساختی همچنان وجود دارد. این مطالعه نتیجه می گیرد که طراحی یک مدل بومی برای ایران باید همزمان بر شفافیت و کارآمدی تاکید کند و با توجه به شرایط فرهنگی و نهادی کشور ترکیب انسان و ماشین را در پاسخگویی به شهروندان به کار گیرد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، چت بات های دولتی ، پاسخگویی نهادی ، دولت دیجیتال ، مسئولیت پذیری الگوریتمی