نقش فناوری بلاک چین در تحول نظام حسابداری از دو ورودی به سه ورودی: مروری نظام مند بر پژوهش های بین المللی (۲۰۱۶-۲۰۲۵)

تحول دیجیتال در دهه های اخیر نظام های مالی و حسابداری را وادار به بازنگری اساسی در ساختارها و روش های گزارشگری کرده است. فناوری بلاک چین با ویژگی هایی مانند شفافیت، کامل تغییرناپذیری داده ها و امنیت رمزنگاری شده زمینه ساز پیدایش مفهوم نوین حسابداری سه ورودی شده است. این مقاله مروری با هدف بررسی جامع نقش فناوری بلاک چین در تحول نظام حسابداری از دو ورودی به سه ورودی به مرور نظام مند پژوهش های منتشر شده در بازه زمانی ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ (۲۰۱۶ تا ۲۰۲۵ میلادی) پرداخته است. برای دستیابی به این هدف از روش مرور نظام مند بر پایه پروتکل پریزما استفاده شده است که شامل جستجوی سیستماتیک در پایگاه های داده معتبر مانند اسکوپوس، وب آو ساینس، گوگل اسکالر و پاب مد می شود. کلمات کلیدی جستجو شامل «بلاک چین»، «حسابداری سه ورودی»، «دفتر کل توزیع شده»، «تحول حسابداری» و ترکیب های مرتبط با این مفاهیم بودند. معیارهای ورود مقالات داوری شده منتشر شده در بازه زمانی تعیین شده و دارای تمرکز اصلی بر جنبه های حسابداری بودند. در نهایت از میان بیش از ۱۵۰ مقاله اولیه شناسایی شده پس از مراحل غربالگری ۸۵ مقاله برای تحلیل نهایی انتخاب شدند. نتایج مرور نشان می دهد حسابداری سه ورودی مبتنی بر بلاک چین، شفافیت، اعتماد و کارایی گزارشگری مالی را به طور چشمگیری ارتقا می دهد و امکان حسابرسی لحظه ای، کاهش چشمگیر تقلب و کاهش هزینه های انطباق را فراهم می سازد. تحلیل کمی یافته ها حاکی از آن است که در ۷۲ درصد مطالعات کاهش هزینه های حسابرسی تا ۴۰ درصد و در ۶۵ درصد مقالات بهبود شفافیت تا سطح ۸۵ درصد گزارش شده است. باوجود این، مزایا چالش هایی مانند محدودیت مقیاس پذیری، پیچیدگی های حقوقی و نبود استانداردهای بین المللی همچنان مانع گسترش سریع این فناوری هستند. برای نمونه، مصرف انرژی بالای شبکه های مبتنی بر اثبات کار مانند نسل اولیه بیت کوین و مشکلات حفظ حریم خصوصی در بلاک چین های عمومی از مهم ترین موانع شناسایی شده به شمار می روند. این مقاله با رویکردی میان رشته ای و با ترکیب دیدگاه های فناورانه، حسابداری و حقوقی شکاف های پژوهشی موجود را شناسایی کرده و مسیرهای آینده تحقیق را پیشنهاد می دهد. مهم ترین شکاف ها عبارتند از کمبود مطالعات تجربی در کشورهای در حال توسعه، نبود ادغام کافی با فناوری های نوظهور مانند هوش مصنوعی و یادگیری ماشین و فقدان مدل های اقتصادی دقیق برای ارزیابی بازگشت سرمایه. پیشنهادهای کلیدی شامل توسعه چارچوب های ترکیبی (هیبریدی) با بهره گیری همزمان از بلاک چین عمومی و خصوصی و انجام تحقیقات طولی برای بررسی پایداری بلندمدت نظام های حسابداری سه ورودی است.

کلیدواژه ها:

بلاک چین ، حسابداری سه ورودی ، حسابرسی دیجیتال ، شفافیت ، گزارشگری مالی دیجیتال ، استانداردسازی حسابداری ، دفتر کل توزیع شده ، رمزنگاری ، تحول دیجیتال ، مرور نظام مند