ارزیابی ظرفیت سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) در پشتیبانی از مدیریت هوشمند ترافیک شهری؛ مطالعه موردی: شهر اردبیل

گسترش شهرنشینی افزایش تقاضای سفر و پیچیده تر شدن الگوهای جابه جایی شهری ضرورت استفاده از فناوری های نوین در مدیریت ترافیک را افزایش داده است. در این میان سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) با قابلیت تحلیل و تلفیق داده های مکانی می تواند به عنوان یکی از زیرساخت های اطلاعاتی مدیریت هوشمند ترافیک مورد استفاده قرار گیرد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی ظرفیت GIS در پشتیبانی از مدیریت هوشمند ترافیک شهری و بررسی قابلیت آن در شناسایی پهنه های دارای اولویت مدیریتی در شهر اردبیل انجام شده است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-تحلیلی است. در این پژوهش داده های مربوط به کاربری اراضی و شبکه معابر شهر اردبیل در محیط GIS مورد تحلیل قرار گرفتند. ابتدا پارسل های دارای کاربری تجاری به نقاط نماینده تبدیل و با استفاده از روش Kernel Density، الگوی تراکم فضایی فعالیت های تجاری استخراج شد. همچنین تراکم شبکه معابر با استفاده از روش Line Density محاسبه گردید. در ادامه، لایه های حاصل استانداردسازی شده و با استفاده از روش Weighted Overlay و با اعمال وزن ۶۰ درصد برای تراکم کاربری های تجاری و ۴۰ درصد برای تراکم شبکه معابر پهنه های مختلف از نظر پتانسیل فشار ترافیکی شناسایی شدند. نتایج نشان داد که الگوی توزیع کاربری های تجاری و شبکه معابر در سطح شهر اردبیل یکنواخت نبوده و تلفیق این دو شاخص امکان تفکیک پهنه های دارای پتانسیل پایین، متوسط و بالای فشار ترافیکی را فراهم می کند. بر این اساس GIS می تواند به عنوان ابزاری برای شناسایی فضایی محدوده های اولویت دار و پشتیبانی از تصمیم گیری مدیریت شهری مورد استفاده قرار گیرد. همچنین نتایج نشان می دهد که توسعه این چارچوب با افزودن داده های بلادرنگ ترافیکی و سایر داده های شهری می تواند زمینه مناسبی برای حرکت به سمت سامانه های پیشرفته مدیریت هوشمند ترافیک و رویکردهایی نظیر City Brain در شهر اردبیل فراهم کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت هوشمند ترافیک ، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) ، کاربری اراضی ، شبکه معابر ، اردبیل