تجزیه ساختاری و تحلیل پویای مصرف برق در بخش کشاورزی ایران کاربرد مدلهای CDM و ARDL طی دوره ۱۳۵۸-۱۴۰۲

بخش کشاورزی ایران به عنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد ملی نقشی محوری در تامین امنیت غذایی اشتغال و توسعه پایدار دارد. با این حال گسترش مکانیزاسیون، توسعه سامانه های نوین آبیاری، افزایش استفاده از الکتروپمپ ها و رشد فعالیت های صنعتی وابسته مصرف برق در این بخش را به طور چشمگیری افزایش داده است. هدف پژوهش حاضر تفکیک منابع تغییر تقاضای برق در بخش کشاورزی ایران و شناسایی عوامل موثر بر شدت خالص مصرف برق است. برای تحقق این هدف پژوهش از یک رویکرد دو مرحله ای بهره می گیرد. در مرحله نخست، تغییرات مصرف برق طی دوره ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۲ با استفاده از مدل تجزیه کامل (CDM) به سه مولفه اثر تولیدی، اثر ساختاری و اثر شدت خالص تفکیک می شود. در مرحله دوم رابطه کوتاه مدت و بلندمدت میان شدت خالص مصرف برق و متغیرهایی نظیر قیمت های نسبی، انرژی جانشینی برق و سوخت های فسیلی مانند نفت، گاز و برنامه های توسعه ملی با استفاده از رهیافت خودرگرسیون با وقفه های توزیعی (ARDL) و مدل تصحیح خطا (ECM) بررسی می گردد. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی علمی و کاربردی برای اصلاح ساختاری یارانه ها، ارتقای فناوری و کارایی تجهیزات و مدیریت بهینه تقاضای برق در راستای کاهش هزینه های اجتماعی انحصار و بهبود بهره وری در بخش کشاورزی ایران ارائه دهد.

کلیدواژه ها:

مصرف برق کشاورزی ، تجزیه ساختاری ، مدل تجزیه کامل CDM ، مدل خودرگرسیون با وقفه های توزیعی (ARDL) ، مدل تصحیح خطا (ECM) ، صنعت برق