تحلیل غیرخطی تاثیر پیچیدگی اقتصادی بر نرخ بیکاری در اقتصاد ایران رهیافت مارکوف سوئیچینگ

بسیاری از آسیب های اجتماعی و اقتصادی ریشه در معضل بیکاری دارند به همین دلیل کاهش نرخ بیکاری یکی از اهداف مهم برنامه ریزان اقتصادی در تمامی اقتصادها و بخصوص کشورهای درحال توسعه بوده است. عدم تناسب اشتغال زایی نسبت به رشد جمعیت و بی ثباتی های اقتصادی باعث شده است تا ظرفیت های لازم جهت جذب نیروی کار ایجاد نگردد و سیاست های اجرا شده نیز غالبا به اهداف اصلی خود دست نیافته باشند، بنابراین بررسی عوامل موثر بر نرخ بیکاری در اقتصاد ایران می تواند در شناخت اثرپذیری آن از عوامل مختلف و اتخاذ سیاست های مناسب موثر باشد، همچنین اقتصاد ایران طی دهه های گذشته همواره در تلاش جهت عبور از اقتصاد نفتی و حرکت به سمت اقتصاد دانش بنیان بوده است. بر این اساس، هدف مطالعه حاضر بررسی تاثیر متغیرهای کلان اقتصادی از قبیل شاخص پیچیدگی اقتصادی، نرخ تورم، حداقل دستمزد و بهره وری نیروی کار بر نرخ بیکاری با استفاده از رویکرد مارکوف سوییچینگ طی دوره ۱۴۰۴ - ۱۳۷۹ است. نتایج آزمون هانسن رجحان رویکرد غیرخطی مارکوف را اثبات نموده و وجود دو رژیم حدی در مدل سازی به تایید رسیده است. تاثیر معکوس متغیرهای حداقل دستمزد، بهره وری نیروی کار و شاخص پیچیدگی اقتصادی بر نرخ بیکاری در اقتصاد ایران به تایید رسیده است. نتایج ماتریس انتقال بیانگر نهادینه شدن میل به ماندن در رکود در اقتصاد ایران است. یافته ها اتخاذ سیاست های ارتقای بهره وری نیروی کار و حرکت به سمت اقتصاد دانش بنیان را توصیه می نمایند.

کلیدواژه ها:

نرخ بیکاری ، پیچیدگی اقتصادی ، حداقل دستمزد ، بهره وری نیروی کار ، رویکرد مارکوف