مرور نظام مند فناوری های تولید پروپیلن: دیدگاه های فنی، اقتصادی و زیست محیطی به همراه توصیه های سیاستی برای کشورهای دارای مزیت خوراک

پروپیلن به عنوان دومین الفین پرمصرف جهان جایگاهی بی بدیل در زنجیره تامین صنعت پتروشیمی دارد. انتخاب مسیر مناسب برای تولید این ماده، کلیدی تصمیمی چندوجهی و راهبردی است که تحت تاثیر عواملی چون دسترسی و قیمت خوراک، بلوغ فناوری، توجیه پذیری اقتصادی و مقررات روزافزون زیست محیطی قرار دارد. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش مرور نظام مند به تحلیل ادبیات علمی و گزارش های صنعتی منتشر شده در بازه زمانی ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵ پرداخته و چهار مسیر اصلی تولید پروپیلن شامل کراکینگ بخار، دی هیدروژناسیون پروپان (PDH)، مسیرهای مبتنی بر متانول (MTP/MTO) و مجتمع های یکپارچه پالایشی پتروشیمی (COTC) را از سه منظر عملکرد فنی، شاخص های اقتصادی و ارزیابی چرخه عمر (LCA) مورد مقایسه تطبیقی قرار می دهد. یافته های این مرور تغییر پارادایم جهانی از روش های سنتی هم تولید به سمت فناوری های تولید هدفمند به ویژه PDH و MTP را تایید می کند. همچنین شکاف قابل توجهی در مطالعات یکپارچه ای که همزمان ابعاد فنی، اقتصادی، ریسک بازار و پیامدهای زیست محیطی را پوشش دهند، شناسایی شده است. در پایان با تبدیل یافته های علمی به راهبردهای اجرایی، مجموعه ای از توصیه های سیاستی برای کشورهای برخوردار از مزیت خوراک به ویژه ایران در راستای توسعه پایدار زنجیره ارزش پروپیلن ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

پروپیلن ، دی هیدروژناسیون ، پروپان متانول به پروپیلن ، ارزیابی چرخه عمر ، توصیه های سیاستی