صادرات آبزیان ایران و چین

این مقاله به تحلیل ساختار صادرات محصولات شیلاتی در دو کشور ایران و چین پرداخته و نقش آبزی پروری را در توسعه اقتصادی و ارزآوری بررسی می کند. صادرات غیرنفتی به ویژه محصولات شیلاتی به دلیل ظرفیت های جغرافیایی و دسترسی به دریا در شمال و جنوب ایران اهمیتی راهبردی در رشد تولید داخلی و اشتغال زایی دارد. اگرچه ایران در سال ۲۰۱۴ رتبه نخست صید آبزیان در خاورمیانه را کسب کرد سهم آن از بازارهای جهانی همچنان محدود است. محصولاتی مانند میگو با رشد تولید ۸۵ درصدی در سال ۲۰۲۲ و ماهی قزل آلای رنگین کمان که ایران رتبه سوم تولید جهانی را دارد از اقلام کلیدی صادراتی محسوب می شوند. با این حال خاویار ایران علی رغم شهرت جهانی با کاهش صادرات مواجه بوده که نیازمند مبارزه با قاچاق و تقویت بخش پرورشی است. در مقابل چین از سال ۱۹۹۱ برترین تولیدکننده و صادرکننده آبزیان در جهان بوده و در سال ۲۰۱۵ حدود ۱۵ درصد از کل صادرات جهانی را به خود اختصاص داده است. رشد صادرات چین عمدتا ناشی از گسترش آبزی پروری و تبدیل شدن این کشور به مرکز جهانی فرآوری محصولات دریایی است. چین با صادرات طیف وسیعی از محصولات از جمله ماهی منجمد، فیله، سخت پوستان و خاویار پرورشی به بیش از ۱۶۰ کشور بازارهای هدف متنوعی را پوشش می دهد. یافته ها نشان می دهد که عواملی نظیر تولید ناخالص داخلی، فاصله جغرافیایی، نرخ ارز و توافق نامه های تجاری بر الگوهای صادراتی هر دو کشور تاثیر می گذارد. ایران با چالش هایی چون کمبود سرمایه گذاری و خلا تحقیقات اقتصادی مواجه است در حالی که چین بر نوآوری، بهبود استانداردهای کیفی و مقابله با چالش های زیست محیطی تمرکز دارد. توسعه پایدار آبزی پروری در سواحل جنوبی ایران می تواند فرصت های گسترده ای برای حضور پررنگ تر در بازارهای جهانی به ویژه بازار استراتژیک چین فراهم کند.

کلیدواژه ها:

صادرات غیر نفتی ، آبزی پروری ، چین ، ایران ، ماهی