مروری بر شکاف سرمایه گذاری: بررسی نقش ابزارهای مالی نوآورانه در توسعه پایدار اقتصاد دریاپایه و تاب آوری اقلیمی

اقتصاد دریاپایه به مجموعه فعالیت های اقتصادی اطلاق می شود که بر منابع دریایی و ساحلی استوار بوده و در صورت مدیریت پایدار می تواند نقشی کلیدی در تامین امنیت غذایی، ایجاد اشتغال و مقابله با تغییرات اقلیمی ایفا کند. با این حال تحقق این ظرفیت عظیم نیازمند سرمایه گذاری گسترده ای است که تاکنون محقق نشده است. بر اساس تازه ترین گزارش های مجامع بین المللی، شکاف سالانه سرمایه گذاری در این حوزه رقمی در حدود ۱۴۵ میلیارد دلار برآورد می شود که این مسئله به یکی از مهم ترین موانع پیش روی توسعه پایدار دریایی تبدیل شده است. اقیانوس ها به عنوان شریان های حیاتی کره زمین با جذب بیش از یک چهارم دی اکسید کربن تولیدی بشر، ستون فقرات تنظیم اقلیم جهانی به شمار می روند و بیش از میلیارد نفر برای تامین معیشت خود به آن ها وابسته هستند. این مقاله با هدف شناسایی ریشه های شکاف مالی و ارائه راهکارهایی عملی برای پر کردن آن، به بررسی نقش ابزارهای مالی نوآورانه در تامین منابع مورد نیاز اقتصاد دریاپایه می پردازد. پرسش اصلی پژوهش این است که چگونه می توان با استفاده از سازوکارهای مالی نوین ضمن جذب سرمایه های خصوصی، زمینه حفاظت از اکوسیستم های دریایی و افزایش تاب آوری جوامع ساحلی در برابر تغییرات اقلیمی را فراهم آورد. پژوهش حاضر با رویکردی تحلیلی توصیفی و با بهره گیری از آخرین منابع و گزارش های مجامع بین المللی معتبر شامل پنجمین مجمع اقیانوس سازمان ملل و گزارش های کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل، به تحلیل چیستی، چرایی و چگونگی به کارگیری این ابزارها پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که سه دسته ابزار مالی بیش از سایرین توانایی پاسخگویی به این نیاز را دارند. نخست اوراق قرضه آبی که تجربه موفق آن در کشور سیشل توانسته است سرمایه های بین المللی را به سوی خود جذب کند، دوم بیمه پارامتریک که در صخره های مرجانی مکزیک خسارت های ناشی از طوفان ها را بدون نیاز به تشریفات اداری جبران کرده است، و سوم مدل های پرداخت در قبال نتایج که در پروژه های بازسازی ذخایر ماهی در اندونزی موفقیت چشمگیری داشته اند. این سه ابزار نشان می دهند که نوآوری مالی می تواند به طور موثری شکاف بین نیازهای حفاظتی و منابع موجود را پر کند. نتیجه نهایی مقاله بر این نکته تاکید دارد که ابزارهای مالی نوآورانه به تنهایی کافی نیستند، بلکه لازم است در بستری از حکمرانی یکپارچه، شفافیت اطلاعاتی و مشارکت واقعی جوامع محلی به کار گرفته شوند. تجارب موفق جهانی نشان می دهد که هرگاه جوامع محلی در طراحی و اجرای پروژه ها مشارکت داده شده اند، میزان موفقیت و پایداری طرح ها به طور چشمگیری افزایش یافته است. مقاله با ارائه توصیه هایی برای سیاست گذاران و سرمایه گذاران مسیر عملی حرکت به سوی اقتصاد آبی تاب آور را ترسیم می کند و بر ضرورت ایجاد چارچوب های ملی برای تامین مالی آبی تاکید می ورزد.

کلیدواژه ها:

اقتصاد ، دریاپایه ، اقتصاد آبی ، ابزارهای مالی نوآورانه ، اوراق قرضه آبی ، بیمه پارامتریک ، پرداخت در قبال نتایج ، تغییرات اقلیمی ، تاب آوری ، تامین مالی پایدار ، حکمرانی دریایی