بازخوانی دراماتیک اشعار نیمایی شهریار با تکیه بر پیام به «انشتن» و «ای وای مادرم»

شعر معاصر فارسی در بحبوحه مشروطه به دنبال ترجمه آثار ادبی با تاثیرپذیری از اندیشه های اروپایی به تصویرسازی گرایش پیدا کرد و در این مسیر با استفاده از ابزار نمایشی همچون گفتگو، توصیف، فضل، شخصیت پردازی و... به نمایش نزدیک شده از محدوده شنیداری به مرحله دیداری هدایت گردید. در روند نمایشی سازی عشقی در سه تابلو «مریم» و نیما در «افسانه» قدم های مهمی برداشتند و سپس شاعرانی همچون شهریار با این رویکرد به آفرینش ادبی پرداختند و بدین ترتیب رد پای عناصر درام در شعر فارسی محسوس شد. روش های خوانش مستقیم این متون جهت انتقال پیام های فرهنگی بسنده نبوده به بستری جدید نیاز دارد تا توانمندی های متون در صحنه با برجسته سازی مولفه های نمایش بازیابی شود تا شاهد یک نمود مجسم فرهنگی هنرمندانه و قدرتمند باشیم. اشعار نیمایی شهریار مانند پیام به انشتن و ای وای مادرم نمونه ای برجسته از پیوند ادبیات و نمایش هستند. این اشعار با بهره گیری از عناصر نمایشی فضایی دراماتیک خلق می کنند و در خوانش اولیه استعداد برای اقتباس نمایشی نشان می دهند. این مقاله به روش توصیفی-تحلیلی از طریق مطالعه کتابخانه ای به بررسی عناصر بنیادین نمایش همچون طرح، حرکت، روایت، ستیز، شخصیت، صحنه پردازی و گفتگو جهت بازآفرینی ادبیات و زنده نگه داشتن میراث ادب پارسی با تمرکز بر آثاری از شهریار صورت گرفته است. اهمیت این پژوهش تبیین پیوند میان ادبیات و هنرهای نمایشی برای تقویت تاثیرگذاری شعر است تا ضمن شناسایی ویژگی های نمایش مولفه های موثر در ارتقای کیفیت زیبایی شناختی و معنایی شعر آشکار شود. نتیجه پژوهش نشان می دهد هر دو شعر استعداد کافی برای تبدیل شدن به متنی نمایشی دارند اما پیام به «انشتن» به خلاف آنچه در بادی امر به نظر می رسد، از منظر غنای هر یک از عناصر هفتگانه مورد بررسی، قابلیت بیشتری نسبت به «ای وای مادرم» داراست.

کلیدواژه ها:

ادبیات نمایشی ، عناصر نمایش ، پیام به انشتن ، ای وای مادرم ، شهریار