جرم شناختی فساد اداری و تلفات جاده ای؛ نقش فساد در کاهش استانداردهای ایمنی راه و خودرو

تلفات جاده ای یکی از مهمترین مسائل اجتماعی، اقتصادی و انسانی در جوامع معاصر به شمار می رود که شکل گیری و استمرار آن تنها به خطاهای رانندگان محدود نمی ماند بلکه از تعامل پیچیده میان رفتار انسانی، کیفیت خودرو، وضعیت زیرساخت های حمل ونقل، نحوه اجرای قوانین، کیفیت نظارت و کارآمدی نهادهای مسئول تاثیر می پذیرد. در این میان فساد اداری با تضعیف فرآیندهای تصمیم گیری، نظارت و اجرای مقررات می تواند به عنوان یکی از عوامل پنهان و کمتر مورد توجه در کاهش سطح واقعی ایمنی راه و خودرو عمل نماید؛ به گونه ای که تبانی در قراردادهای راه سازی، کاهش کیفیت مصالح و اجرای پروژه ها، تسهیل صدور مجوزهای غیرمجاز، چشم پوشی از نقص های فنی خودرو، اختلال در فرآیند معاینه فنی، ضعف در اجرای استانداردهای ایمنی و پرداخت رشوه برای رهایی از ضمانت های قانونی میان استانداردهای رسمی و سطح واقعی ایمنی فاصله ایجاد می کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین جرم شناختی نقش فساد اداری در کاهش استانداردهای ایمنی راه و خودرو و تحلیل مسیرهای تاثیرگذاری آن بر افزایش احتمال وقوع یا شدت پیامدهای سوانح جاده ای انجام گرفته و با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و با اتکا به مطالعات و منابع علمی مرتبط پیوند میان فساد، ضعف حکمرانی، ایمنی، کاهش کیفیت نظارت و تلفات جاده ای را مورد بررسی قرار داده است. یافته ها نشان می دهد که فساد اداری می تواند از طریق تضعیف استانداردگذاری، نظارت فنی، کیفیت زیرساخت، ایمنی خودرو، معاینه فنی و اجرای بی طرفانه مقررات فرصت تولید و استمرار خطر را افزایش دهد و در کنار عوامل انسانی و فنی به شکل گیری زنجیره ای از شرایط منتهی به تصادفات مرگبار کمک نماید؛ از این رو پیشگیری از تلفات جاده ای نیازمند مبارزه همزمان با رفتارهای پرخطر، نارسایی های فنی و فرصت های فساد در ساختارهای اداری و نظارتی خواهد بود.

کلیدواژه ها:

فساد اداری ، تلفات جاده ای ، ایمنی راه ، ایمنی خودرو ، استانداردهای ایمنی ، جرم شناسی ، فساد انتظامی ، پیشگیری از تصادفات