تحلیل تطبیقی اعتبار و نفوذ قراردادهای منعقده در رسانه های اجتماعی در حقوق ایران، اسناد نوین تجارت بین الملل و اتحادیه اروپا

گسترش روزافزون فناوری های ارتباطی و ظهور رسانه های اجتماعی به عنوان بسترهای نوین تبادل اطلاعات و تعاملات اقتصادی موجب تحول بنیادین در ساختار سنتی انعقاد قراردادها گردیده و مرز میان ارتباطات غیررسمی اجتماعی و تعهدات الزام آور حقوقی را تا حد زیادی مخدوش ساخته است به گونه ای که امروزه بخش قابل توجهی از توافقات میان اشخاص حقیقی و حقوقی از طریق پیام رسان ها و شبکه های اجتماعی شکل گرفته و همین امر ضرورت بازاندیشی در مفاهیم کلاسیک حقوق قراردادها را اجتناب ناپذیر ساخته است. پژوهش حاضر با رویکردی تطبیقی به تحلیل اعتبار، نفوذ و قابلیت اجرای قراردادهای منعقده در رسانه های اجتماعی در نظام حقوقی ایران، اسناد نوین تجارت بین الملل و حقوق اتحادیه اروپا پرداخته و تلاش نموده است با تکیه بر مبانی نظری حقوق قراردادها، جایگاه داده پیام، امضای الکترونیکی، رفتار طرفین و شیوه های نوین اعلام اراده را در تحقق آثار حقوقی این نوع قراردادها مورد بررسی قرار دهد. یافته های پژوهش نشان می دهد که در حقوق ایران هر چند قانون تجارت الکترونیکی با پذیرش اصل معادل سازی داده پیام با نوشته و تاکید بر اصل حاکمیت اراده بستر حقوقی لازم برای شناسایی این قراردادها را فراهم نموده اما در مرحله اثبات و اجرای عملی چالش هایی نظیر احراز هویت دیجیتال، انتساب داده پیام و ضعف زیرساخت های اعتماد الکترونیکی همچنان باقی مانده است. در مقابل، اسناد بین المللی به ویژه قانون نمونه آنسیترال و کنوانسیون ارتباطات الکترونیکی ۲۰۰۵ با اتخاذ رویکرد بی طرفی فناوری و معادل سازی کارکردی زمینه پذیرش گسترده قراردادهای الکترونیکی را فراهم ساخته اند. همچنین در حقوق اتحادیه اروپا، مقررات IDAS و سیاست های بازار دیجیتال واحد، سطح بالایی از امنیت حقوقی و قابلیت اجرای فرامرزی قراردادهای دیجیتال را ایجاد نموده اند. نتایج نشان دهنده این است که اگر چه نظام حقوقی ایران از حیث مبانی نظری همسو با تحولات بین المللی حرکت نموده اما برای ارتقای نفوذ و کارآمدی قراردادهای منعقده در رسانه های اجتماعی نیازمند توسعه زیرساخت های هویت دیجیتال، تقویت نظام امضای الکترونیکی و هماهنگ سازی بیشتر با استانداردهای بین المللی می باشد.

کلیدواژه ها:

تحلیل تطبیقی ، اعتبار و نفوذ قراردادهای منعقده در رسانه های اجتماعی ، حقوق ایران ، اسناد نوین تجارت بین الملل ، اتحادیه اروپا