تحلیل مسئولیت بین المللی دولتها در قبال خسارات ناشی از تغییرات اقلیمی

تغییرات اقلیمی و پیامدهای مخرب آن یکی از بزرگترین چالش های کنونی جامعه جهانی است که خسارات زیست محیطی، اقتصادی و انسانی گسترده ای را به ویژه برای کشورهای در حال توسعه به همراه دارد. این مقاله به تحلیل مبانی حقوقی مسئولیت بین المللی دولتها در قبال این خسارات با استناد به اصول حقوق بین الملل عرفی به ویژه قاعده منع اضرار به غیر و اسناد بین المللی نظیر پیمان پاریس می پردازد. در این راستا چالش های اساسی حقوقی از جمله دشواری اثبات رابطه علیت میان انتشار تاریخی گازهای گلخانه ای توسط یک دولت خاص و خسارات وقوع یافته در کشوری دیگر ارزیابی می شود. نتایج این پژوهش نشان می دهد که سازوکارهای سنتی حقوق بین الملل برای جبران این نوع خسارات فرامرزی و تدریجی تا حدودی ناکارآمد بوده و پاسخگویی موثر نیازمند توسعه رویکردهای نوین مبتنی بر اصل مسئولیت مشترک اما متفاوت است. بر این اساس ایجاد و تقویت سازوکارهای اجرایی و مالی جدید نظیر صندوق جبران خسارت و زیان جهت الزام آور کردن تعهدات دولت های توسعه یافته و حمایت از کشورهای آسیب پذیر امری ضروری و اجتناب ناپذیر به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

تغییرات اقلیمی ، مسئولیت بین المللی دولتها ، قاعده منع اضرار ، جبران خسارت ، پیمان پاریس