چگونه توانستم با استفاده از روش پرسش و پاسخ دانش آموزان را به تعامل و مشارکت فعال در کلاس درس وادار نمایم؟

تعامل و مشارکت فعال دانش آموزان در کلاس درس یکی از عوامل مهم در تحقق یادگیری عمیق و پایدار به شمار می آید. در بسیاری از کلاس های درس عدم مشارکت دانش آموزان، خجالتی بودن آنان و پاسخگویی تنها توسط تعداد محدودی از فراگیران موجب کاهش کیفیت فرآیند یاددهی- یادگیری می شود. بر همین اساس پژوهش حاضر با هدف افزایش تعامل و مشارکت دانش آموزان پایه دهم در کلاس درس عربی انجام شد. این پژوهش از نوع اقدام پژوهی و با رویکرد توصیفی - کیفی انجام شده است. جامعه مورد مطالعه دانش آموزان پایه دهم مدرسه دولتی علی ابن ابی طالب تدرویه شهرستان بستک در استان هرمزگان بودند. کلاس مورد پژوهش شامل ۱۷ دانش آموز بود که در بررسی های اولیه مشخص شد حدود ۸۵ درصد آنان در فعالیت های کلاسی مشارکت چندانی ندارند. اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه ای، مشاهده مستقیم، مصاحبه با دانش آموزان و همکاران، پرسش های کلاسی و بررسی اسناد آموزشی جمع آوری شد. پس از تجزیه و تحلیل داده ها، راهکار استفاده از روش پرسش و پاسخ همراه با فعالیت های گروهی، بارش فکری، مسابقات آموزشی، پرسش های کوتاه و تشویق های مستمر انتخاب و اجرا گردید. نتایج پژوهش نشان داد که اجرای این راهکارها موجب افزایش چشمگیر تعامل و مشارکت دانش آموزان در کلاس شد؛ به گونه ای که میزان مشارکت دانش آموزان از حدود ۱۵ درصد به ۹۵ درصد افزایش یافت. همچنین اعتماد به نفس دانش آموزان تقویت شد، ترس و خجالت آنان در پاسخگویی کاهش یافت و فضای کلاس به محیطی پویا، فعال و دانش آموز محور تبدیل گردید. بنابراین استفاده از روش پرسش و پاسخ در کنار سایر روش های فعال تدریس می تواند نقش موثری در افزایش تعامل و مشارکت دانش آموزان و ارتقای کیفیت فرآیند یاددهی- یادگیری داشته باشد.

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، پرسش و پاسخ ، تعامل ، مشارکت دانش آموزان ، روش های فعال تدریس ، درس عربی