حکمرانی مدرسه محور و خودمدیریتی مرور تطبیقی مدل های استرالیا کانادا، انگلستان و قابلیت انطباق برای کشورهای در حال توسعه

هدف این پژوهش مرور تطبیقی مدل های حکمرانی مدرسه محور در سه کشور استرالیا، کانادا و انگلستان و بررسی قابلیت انطباق آنها برای کشورهای در حال توسعه با تاکید بر ایران است. حکمرانی مدرسه محور به عنوان رویکردی که در آن قدرت تصمیم گیری از سطوح مرکزی به مدارس تفویض می شود در کشورهای توسعه یافته پیشرفت قابل توجهی داشته اما در کشورهای در حال توسعه با چالش های ساختاری، سیاسی و ظرفیتی مواجه است. این پژوهش با استفاده از رویکرد تطبیقی کیفی و الگوی چهار مرحله ای بردی (توصیف، تفسیر، همجواری (مقایسه)) و با بهره گیری از تحلیل اسناد سیاستی رسمی، گزارش های سازمانی و مقالات علمی معتبر انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که هر سه کشور بر اصول مشترکی مانند تفکیک نقش حکمرانی از مدیریت اجرایی، سه وظیفه اصلی (چشم انداز، پاسخخواهی، نظارت مالی و شفافیت) تاکید دارند اما مدل هر کشور ویژگی های منحصر به فردی دارد. استرالیا با پنج بنیان حکمرانی خوب و قاعده «اکثریت مطلق»، کانادا با برنامه ریزی استراتژیک چندساله و خودارزیابی منظم و انگلستان با ساختار چندسطحی تراست های چندآکادمی. در مقابل کشورهای در حال توسعه با چالش هایی مانند شکاف میان قانون و عمل، مداخله سیاسی، ضعف مهارت ها و فقدان فرهنگ پاسخگویی افقی مواجه هستند. برای ایران بازطراحی الگوی مدارس هیئت امنایی، ایجاد شوراهای مدرسه با نقش تصویبی و مشورتی، الزام به تدوین برنامه تحول مدرسه و طراحی دوره های آموزشی تخصصی برای اعضای شوراها پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

حکمرانی مدرسه محور ، خودمدیریتی ، مطالعه تطبیقی ، کشورهای در حال توسعه