رویکرد تخصصی سازی هوشمند

رشد شرکت های دانش بنیان به عنوان یکی از ارکان اقتصاد دانش بنیان مستلزم اتخاذ سیاست هایی متناسب با ظرفیت ها و مزیت های منطقه ای است. در این راستا رویکرد تخصصی سازی هوشمند با تاکید بر شناسایی حوزه های دارای مزیت رقابتی، چارچوبی مناسب برای هدایت توسعه منطقه ای فراهم می کند. هدف این پژوهش واکاوی الگوی توسعه شرکت های دانش بنیان استان قم بر پایه رویکرد تخصصی سازی هوشمند و ارائه الگویی برای اولویت بندی حوزه های فناورانه است. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است و با بهره گیری از تحلیل اسنادی انجام شده است. داده های پژوهش از آمار رسمی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان، اسناد آمایش سرزمین استان قم، گزارش های توسعه منطقه ای و منابع علمی مرتبط گردآوری و به صورت تحلیل تلفیقی بررسی شدند. بر اساس دو معیار جذابیت توسعه ای و توانمندی منطقه ای حوزه های فناوری به صورت کیفی ارزیابی و در قالب ماتریس جذابیت-توانمندی اولویت بندی شدند. یافته های پژوهش نشان داد که حوزه های مواد پیشرفته و محصولات مبتنی بر فناوری های شیمیایی، فناوری اطلاعات و ارتباطات، ماشین آلات و تجهیزات پیشرفته و برق، الکترونیک، فوتونیک و مخابرات به دلیل برخورداری همزمان از توانمندی های منطقه ای و جذابیت توسعه ای در زمره اولویت های راهبردی توسعه شرکت های دانش بنیان استان قم قرار دارند. همچنین حوزه های زیست فناوری، تجهیزات پزشکی و صنایع فرهنگی و خلاق با وجود ظرفیت های بالقوه برای دستیابی به جایگاه رقابتی نیازمند تقویت زیرساخت ها، توسعه سرمایه گذاری و گسترش همکاری میان بازیگران بوم سازگان نوآوری هستند. بر این اساس الگوی پیشنهادی پژوهش با تاکید بر تمرکز حمایت ها بر حوزه های اولویت دار، تقویت تعامل دانشگاه-صنعت و نهادهای پشتیبان، توسعه زیرساخت های مالی و فناورانه و استقرار نظام پایش مستمر، چارچوبی برای ارتقای اثربخشی سیاست های توسعه شرکت های دانش بنیان در استان قم ارائه می کند. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای تصمیم گیری سیاست گذاران و مدیران منطقه ای در تخصیص هدفمند منابع و توسعه بوم سازگان نوآوری باشد.

کلیدواژه ها:

شرکت های دانش بنیان ، تخصصی سازی ، هوشمند ، توسعه منطقه ای ، اقتصاد دانش بنیان ، استان قم ، سیاست گذاری ، نوآوری