طراحی الگوی دولت پیشبینانه با استفاده از کلان داده ها گذار از خدمات واکنشی به خدمات پیش دستانه

تحول دیجیتال در حکمرانی گذار از دولت الکترونیک به سمت دولت هوشمند و به ویژه دولت پیشبینانه را به عنوان پارادایم جدیدی در ارائه خدمات عمومی مطرح کرده است. هدف این پژوهش طراحی و تبیین الگوی بومی دولت پیشبینانه مبتنی بر کلان داده ها با رویکرد گذار از خدمات واکنشی به خدمات پیش دستانه است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش آمیخته (کیفی-کمی) است. فاز کیفی پژوهش با استفاده از روش تحلیل مضمون و مصاحبه عمیق با ۲۰ نفر از خبرگان حکمرانی، داده فناوری اطلاعات و سیاست گذاری عمومی انجام شد. داده های کیفی پالایش و به شاخص های کلیدی تبدیل شدند. در فاز کمی مدل نهایی با استفاده از روش مدل سازی معادلات ساختاری و نرم افزار SmartPLS بر روی داده های حاصل از پرسش نامه توزیع شده میان ۳۸۵ نفر از مدیران ارشد و کارشناسان سازمان های دولتی و پیمانکاران فناوری اطلاعات مورد آزمون قرار گرفت. یافته ها نشان داد که الگوی نهایی دولت پیش بینانه دارای سه مولفه اصلی است (۱) زیرساخت های داده محور شامل یکپارچگی داده ها، معماری کلان داده و امنیت سایبری (۲) توانمندی های تحلیلی و هوش مصنوعی شامل یادگیری ماشین، پیش بینی رفتار شهروندان و تحلیل روندها و (۳) فرآیندهای حکمرانی نوین (شامل فرهنگ سازمانی داده محور، حاکمیت داده و چابکی در ارائه خدمات). نتایج تایید کرد که استفاده از کلان داده ها تاثیر معناداری بر کاهش هزینه های عملیاتی، افزایش رضایت شهروندان و ارتقای کارایی خدمات پیش دستانه دارد. بر خلاف مطالعات پیشین که بیشتر بر زیرساخت های فنی تمرکز داشته اند، این الگو بر پیوند بین فناوری کلان داده و تغییر پارادایم خدمات رسانی تاکید کرده و نقش واسطه ای هوش مصنوعی را در تبدیل داده به پیش بینی و سپس به اقدام پیش دستانه تبیین می کند.

کلیدواژه ها:

دولت پیشبینانه ، کلان داده ها ، خدمات پیش دستانه ، هوش مصنوعی ، تحول دیجیتال