تحلیل تاب آوری پرداخت موبایلی ایران در شرایط تحریم های بین المللی

زمینه و هدف: نظام پرداخت موبایلی ایران با وجود رشد چشمگیر (حجم) تراکنش ها (۱,۸۲۰ هزار میلیارد تومان در ۱۴۰۳)، به دلیل تحریم های بین المللی تهدیدات سایبری و ضعف حکمرانی در معرض خطر جدی قرار دارد. این پژوهش با هدف ارائه مدل ریاضی جامع برای سنجش و بهینه سازی تاب آوری این نظام انجام شد. روش شناسی: مطالعه حاضر با رویکرد آمیخته کیفی (کمی) و در سه فاز انجام شد. در فاز کیفی از روش دلفی فازی با ۳۵ خبره و در فاز کمی از داده های سالانه ۱۴۰۰-۱۴۰۳ بانک مرکزی استفاده گردید. مدلسازی با تکنیک های پویایی شناسی سیستم ها، بهینه سازی چندهدفه و شبیه سازی مونت کارلو (۱۰,۰۰۰ سناریو) صورت پذیرفت. یافته های کلیدی: امتیاز تاب آوری کنونی ۳۴/۲ از ۱۰۰ (سطح شکننده)، اثر تحریم ها بر کاهش تاب آوری: ۴۲/۳، احتمال وقوع بحران در ۳ سال آینده: ۶۸/۲٪، تخصیص بهینه منابع امنیت سایبری (۴۲)، نظارت بلادرنگ (۲۸). نوآوری ها: ۱. ارائه مدل کمی بومی (PMRI) با قابلیت پیش بینی ۹۲، ۲. تلفیق پویایی شناسی سیستم ها با بهینه سازی چندهدفه، ۳. شبیه سازی اثر تحریم ها با روش مونت کارلو. نتایج اجرای مدل پیشنهادی می تواند تاب آوری را تا ۶۵/۱ امتیاز افزایش و احتمال بحران را به ٪۲۲ کاهش دهد.

کلیدواژه ها:

پرداخت موبایلی ، ایران ، تاب آوری ، مالی ، مدلسازی چندهدفه