مروری بر اقتصاد پلتفرمی مبتنی بر هوش مصنوعی و تاثیر آن بر خلق ارزش در کسب و کارهای دانش بنیان

این مرور روایی به بررسی تحول و تاثیر اکوسیستم های پلتفرمی مبتنی بر هوش مصنوعی بر خلق ارزش در کسب و کارهای دانش محور می پردازد. در این مطالعه ادبیات بین المللی و ملی در حوزه های مختلف علمی به صورت تلفیقی و روایی بررسی و ترکیب شده است و منابعی مانند مقالات علمی داوری شده، کتاب ها و پایگاه های داده علمی مورد استفاده قرار گرفته اند. این مرور سیر تحول اقتصادهای پلتفرمی را از ساختارهای اولیه بازارهای دوطرفه تا اکوسیستم های پیشرفته مبتنی بر هوش مصنوعی دنبال می کند و نشان می دهد که نقش AI در شکل دهی به هماهنگی دیجیتال و خلق ارزش به طور چشمگیری افزایش یافته است. یافته ها نشان می دهد که پلتفرم های مبتنی بر هوش مصنوعی از واسطه های ساده تراکنش به سیستم های هوشمند هماهنگ کننده تبدیل شده اند که به طور مداوم از داده ها یاد می گیرند و بازیگران مختلف را در اکوسیستم ها مدیریت می کنند. سازوکارهای اصلی خلق ارزش شامل تحلیل پیش بینانه، شخصی سازی، خودکارسازی هوشمند و حکمرانی الگوریتمی هستند که در کنار هم امکان خلق ارزش پیوسته و توزیع شده را در اکوسیستم ها فراهم می کنند. همچنین این مرور نشان می دهد که پیچیدگی اکوسیستم ها در حال افزایش است و ویژگی هایی مانند وابستگی میان بازیگران، یکپارچگی مبتنی بر API و تقویت اثرات شبکه ای در آنها برجسته شده است. در کنار این فرصت ها، نگرانی هایی نیز درباره نابرابری، قدرت تمرکز داده و کنترل الگوریتمی وجود دارد که بر ساختار حکمرانی و موقعیت استراتژیک بازیگران تاثیر می گذارد. این مطالعه همچنین به پراکندگی نظری میان نظریه پلتفرم، نظریه اکوسیستم، قابلیت های پویا و نظریه خلق ارزش مشترک اشاره می کند و بر نیاز به چارچوب های تحلیلی یکپارچه تر تاکید دارد. در مجموع این مرور نتیجه می گیرد که اکوسیستم های پلتفرمی مبتنی بر هوش مصنوعی همزمان هم نوآوری را تقویت می کنند و هم وابستگی های ساختاری ایجاد می کنند و به طور بنیادین نحوه خلق و توزیع ارزش را در کسب و کارهای دانش محور دیجیتال تغییر می دهند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، اکوسیستم های دیجیتال ، اقتصادهای پلتفرمی ، کسب و کارهای دانش محور ، خلق ارزش