تحلیل عوامل کلیدی کارآفرینی سبز در توسعه اقتصاد چرخشی در صنعت بازیافت پلاستیک ایران با مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM)

افزایش مشکلات زیست محیطی و رشد مداوم حجم زباله ها در طی سال های اخیر به یکی از دغدغه های اصلی در بسیاری از کشورها از جمله ایران تبدیل شده است. در این میان کارآفرینی سبز به عنوان یک رویکرد، عملی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته و ارتباط نزدیکی با موضوعاتی مانند توسعه پایدار و بازیافت پسماندها پیدا کرده است. با توجه به این شرایط این پژوهش عوامل موثر بر توسعه کارآفرینی سبز در صنعت بازیافت ایران را مورد بررسی قرار می دهد و نقش این عوامل در شکل گیری و تقویت فعالیت های کارآفرینانه سبز را نشان می دهد. برای دستیابی به این هدف از یک رویکرد ترکیبی مرحله ای از نوع کیفی - کمی استفاده شد. در مرحله کیفی داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختار یافته با ۲۰ کارآفرین فعال در حوزه بازیافت جمع آوری شد و با نرم افزار MAXQDA مورد تحلیل قرار گرفت. بررسی ها شش عامل مهم انگیزه های کارآفرینی، حمایت های نهادی، دسترسی به منابع مالی، ظرفیت های فناورانه، ساختار بازار و حمایت های شبکه ای را نشان دادند. در مرحله کمی پرسشنامه ای بر اساس یافته های کیفی تدوین شد و داده ها با استفاده از تحلیل عاملی تاییدی و مدل سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج حاصل بیانگر آن است که انگیزه های کارآفرینی، به ویژه در شرایط سازمانی و مالی موجود نقشی محوری در توسعه کارآفرینی سبز ایفا می کنند و در کنار آن، ساختار بازار و ظرفیت های فناورانه نیز اثرگذاری مستقیمی بر این فرایند دارند. علاوه بر این ساختار بازار و ظرفیت های فناورانه نیز به طور مستقیم بر تقویت فعالیت های کارآفرینانه سبز اثرگذار هستند. برازش مناسب مدل اندازه گیری نیز اعتبار مدل مفهومی پژوهش را تایید می کند. در مجموع نتایج این مطالعه بر اهمیت طراحی سیاست های حمایتی هدفمند، توسعه بازار محصولات بازیافتی، تقویت قابلیت های فناورانه و افزایش انگیزه کارآفرینان در مسیر گذار به اقتصاد چرخشی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

کارآفرینی سبز ، اقتصاد چرخشی ، صنعت بازیافت ، مدل سازی معادلات ساختاری ، تحلیل کیفی