مدل سازی نقش محوری اقدامات رسیدگی به ریسک ها و فرصت ها بر عملکرد فرآیند: مطالعه موردی در زنجیره تامین صنعت خودروی ایران

بهبود کارایی و اثر بخشی فرآیندها از مهم ترین اهداف استقرار سیستم مدیریت کیفیت و یکی از عوامل کلیدی ارتقای عملکرد سازمان ها به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر چهار الزام منتخب استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ شامل اقدامات رسیدگی به ریسک ها و فرصت ها، طرح ریزی، تغییرات دانش سازمانی و ارتباطات بر عملکرد فرآیندها انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-پیمایشی با رویکرد کمی است. داده های پژوهش از گزارشات ممیزی سیستم مدیریت کیفیت در ۸۵ سازمان فعال در صنعت خودرو استخراج و مورد تحلیل قرار گرفت. روایی محتوایی ابزار با بهره گیری از نظر ۱۰ نفر از خبرگان نسبت روایی محتوا و شاخص روایی محتوا و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفت. تحلیل داده ها با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی و نرم افزار Smart PLS انجام شده است. نتایج نشان داد که هر یک از چهار سازه مورد بررسی به صورت مستقل اثر مثبت و معناداری بر عملکرد فرآیندها دارند. با این حال، در مدل ساختاری نهایی که اثر همزمان متغیرها را بررسی کرد، تنها اقدامات رسیدگی به ریسک ها و فرصت ها دارای اثر مستقیم و معنادار بر عملکرد فرآیندها بود و مدل پژوهش توانست ۵۶.۱ درصد از واریانس متغیر وابسته را تبیین کند. این یافته ها بیانگر نقش محوری تفکر مبتنی بر ریسک در یکپارچه سازی استقرار استاندارد ISO ۹۰۰۱:۲۰۱۵ بوده و نشان می دهد که اثر بخشی طرح ریزی، تغییرات دانش سازمانی و ارتباطات عمدتا در تعامل با این سازه تحقق می یابد. از این رو نتایج پژوهش بر پرهیز از پیاده سازی جزیره ای سیستم های مدیریت کیفیت و استقرار یکپارچه آنها به عنوان راهکاری موثر برای ارتقای عملکرد فرآیندها، بهبود مستمر و افزایش اثر بخشی سیستم های مدیریت تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

سیستم مدیریت کیفیت ، کارایی و اثر بخشی ، فرآیندها ، مدیریت ریسک ها و فرصت ها ، مدیریت تغییرات ، مدیریت دانش ، مدیریت ارتباطات ، تحلیل مطالعات ساختاری