باورهای مصرف کنندگان نسبت به محصولات هوشمند یک مروری تحلیلی

پذیرش محصولات هوشمند به عنوان یکی از تحولات مهم در بازارهای مبتنی بر فناوری مستلزم درک عمیق تری از سازوکارهای شناختی هیجانی و رفتاری مصرف کنندگان است. با وجود گسترش مطالعات مرتبط با پذیرش فناوری ادبیات موجود عمدتا به متغیرهایی محدود و پراکنده متکی بوده و فاقد یک چارچوب مفهومی یکپارچه و متناسب با ماهیت خاص محصولات هوشمند است. هدف این مقاله سنتز تحلیلی پژوهشهای پیشین و توسعه یک چارچوب مفهومی نگرش محور برای تبیین پذیرش محصولات هوشمند بر اساس باورهای مصرف کننده است. این پژوهش با اتخاذ رویکردی مروری - تحلیلی مطالعات داخلی و بین المللی مرتبط با رفتار مصرف کننده و پذیرش محصولات هوشمند را به صورت تفسیر محور بررسی و تلفیق می کند. بر اساس این سنتز باورهای مصرف کننده در پنج بعد اصلی شامل باورهای کارکردی، باورهای لذت گرایانه تجربه محور، باورهای ریسکی و بازدارنده، باورهای اجتماعی هنجاری هویتی و باورهای فناورانه-شناختی مفهوم سازی می شوند. بعد فناورانه-شناختی به ادراک مصرف کننده از سطح هوشمندی، خودمختاری، یادگیری و عاملیت فناورانه محصولات اشاره دارد که آنها را از فناوری های سنتی متمایز می سازد. الگوی پیشنهادی نشان می دهد که این ابعاد باورها به طور مستقیم نگرش مصرف کننده نسبت به محصولات هوشمند را شکل می دهند و نگرش نیز به عنوان سازوکار میانجی، اصلی ترین قصد پذیرش یا استفاده از این محصولات را تعیین می کند. نتایج مفهومی پژوهش حاکی از آن است که در کنار محرک های کارکردی و فناورانه، عوامل هیجانی، هویتی، اجتماعی و ریسکی نقشی تعیین کننده در شکل گیری نگرش مصرف کننده ایفا می کنند. این مقاله با تلفیق نظریه های پذیرش فناوری و نظریه های رفتاری به غنای ادبیات موجود کمک کرده و بستری نظری برای آزمون های تجربی آینده در زمینه های فرهنگی و فناورانه مختلف فراهم می سازد. همچنین چارچوب ارائه شده می تواند راهنمایی برای مدیران و سیاست گذاران در طراحی، عرضه و تنظیم محصولات هوشمند متناسب با انتظارات و نگرانی های مصرف کنندگان باشد.

کلیدواژه ها:

محصولات هوشمند ، باور مصرف کننده ، نگرش ، قصد پذیرش