بررسی نقش رهبری تحول گرا در پیشبرد اقتصاد دانش بنیان در سازمانهای دولتی

در سال های اخیر نقش دانش، نوآوری و سرمایه فکری در رشد اقتصادی بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گرفته و زمینه ساز شکل گیری مفهوم «اقتصاد دانش بنیان» شده است. اقتصاد دانش بنیان بر تولید، انتشار و بهره برداری موثر از دانش توسط افراد، نهادها و سازمان ها تاکید دارد و به ویژه در بخش دولتی موفقیت آن نیازمند تحول ساختاری و فرهنگی عمیق است. با این حال گذار بخش عمومی به اقتصاد دانش محور با چالش هایی همچون ساختارهای بوروکراتیک، کمبود نیروی انسانی متخصص، ضعف در سیاست گذاری، محدودیت های زیرساختی و سرمایه گذاری ناکافی در تحقیق و توسعه روبه رو است. در این میان رهبری تحول گرا به عنوان یکی از موثرترین سبک های رهبری در مدیریت تغییرات سازمانی و هدایت کارکنان به سمت خلاقیت، یادگیری و نوآوری شناخته می شود. رهبران تحول گرا با بهره گیری از نفوذ آرمانی، الهام بخشی، تحریک ذهنی و توجه فردی قادرند فرهنگ سازمان را دگرگون کرده و ظرفیت های فکری و دانشی کارکنان را ارتقا دهند. پژوهش های متعدد نشان می دهند که رهبری تحول گرا از طریق تقویت فرآیندهای مدیریت دانش و یادگیری سازمانی تاثیر مستقیم بر نوآوری دارد و اشتراک گذاری دانش نقش میانجی مهمی در این رابطه ایفا می کند. افزون بر این توسعه فرهنگ سازمانی دانش بنیان که بر همکاری، یادگیری جمعی و تولید و تبادل دانش تاکید دارد، شرط اساسی برای پایداری و موفقیت سازمان ها در عصر رقابتی کنونی است. با این حال، ایجاد چنین فرهنگی مستلزم هم راستایی ارزش ها، ساختارها و رویه های سازمان با اهداف دانشی است و بدون برنامه ریزی تحول محور امکان پذیر نیست. بر این اساس یافته های مقاله حاضر نشان می دهد که رهبری تحول گرا می تواند نقش راهبردی در توانمندسازی بخش دولتی و تسریع حرکت به سمت اقتصاد دانش بنیان ایفا کند. ادغام مولفه های رهبری تحول آفرین با نظام مدیریت دانش و تقویت فرهنگ سازمانی دانش محور بستری برای ارتقای بهره وری، نوآوری و رقابت پذیری ایجاد خواهد کرد.

کلیدواژه ها:

رهبری تحول آفرین ، اقتصاد دانش بنیان ، نوآوری سازمانی ، یادگیری سازمانی ، مدیریت دانش ، سازمانهای دولتی