بررسی ارتباط سوگیری شناختی و تصمیمات سرمایه گذاری با تاکید بر نقش تعدیل کننده ادراک سیستم

هدف این پژوهش بررسی تاثیر سوگیری های شناختی بر تصمیمات سرمایه گذاری با تاکید بر نقش تعدیل گر ادراک سیستم در میان سرمایه گذاران فعال بازار بورس اوراق بهادار تهران است. با توجه به گسترش حضور سرمایه گذاران خرد در بازارهای مالی و افزایش پیچیدگی تصمیم گیری های اقتصادی، شناخت عوامل روان شناختی و ذهنی موثر بر رفتار سرمایه گذاری ضروری به نظر می رسد. در این راستا تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از لحاظ روش توصیفی-پیمایشی است. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه استاندارد استفاده شده و داده ها از ۳۵۰ نفر از سرمایه گذاران فعال گردآوری گردید. برای تجزیه و تحلیل داده ها از مدل سازی معادلات ساختاری با روش حداقل مربعات جزئی و نرم افزار Smart PLS استفاده شد. نتایج تحلیل ها نشان داد که سوگیری های شناختی تاثیر مثبت و معناداری بر تصمیمات سرمایه گذاری دارند. همچنین سوگیری های شناختی بر ادراک سیستم نیز تاثیرگذارند و خود ادراک سیستم نیز نقشی معنادار در تبیین تصمیمات سرمایه گذاری ایفا می کند. یافته مهم دیگر آن بود که ادراک سیستم به عنوان متغیر تعدیل کننده شدت رابطه میان سوگیری شناختی و تصمیم گیری سرمایه گذاری را تغییر می دهد؛ به طوری که هرچه ادراک سیستمی فرد از بازار بالاتر باشد اثر منفی سوگیری های شناختی بر تصمیم گیری مالی کاهش می یابد. این یافته ها ضمن تایید اهمیت متغیرهای رفتاری در تحلیل تصمیم گیری های مالی بر نقش حیاتی سواد مالی، شفافیت ساختار بازار و آموزش سرمایه گذاران تاکید دارد. در نهایت پژوهش حاضر پیشنهاد می کند که متولیان بازار سرمایه با طراحی برنامه های آموزشی رفتاری و سیستمی، زمینه ساز تصمیم گیری آگاهانه و کاهش انحرافات ذهنی در رفتار سرمایه گذاران شوند.

کلیدواژه ها:

سوگیری شناختی ، تصمیم گیری سرمایه گذاری ، ادراک ، سیستم مالی ، رفتاری ، مدل سازی معادلات ساختاری