بازنمایی علم و فناوری در روایت های رسانه ای جنگ ایران و رژیم اسرائیل: تحلیل مقایسه ای اخبار اینستاگرام

رسانه ها با تولید روایت در موقعیت های مناقشه آمیز، برداشت عمومی از ضرورت، چرایی، چگونگی و پیامدهای جنگ را شکل می دهند. در جنگ دوازده روزه ایران و اسرائیل، علم و فناوری هم به­ عنوان یکی از عوامل شکل دهنده مناقشه و هم به ­عنوان ابزار عملیاتی حضور داشتند؛ بنابراین، بازنمایی آن­ ها در رسانه ها و واکنش مخاطبان می تواند بر درک عمومی از علم و فناوری اثر بگذارد. هدف این پژوهش، شناسایی و مقایسه روایت های مرتبط با علم و فناوری با تحلیل ۱۰۳ خبر است که در روز نخست و پایانی جنگ به عنوان نقاط کلیدی در ساخت روایت رسانه ای در صفحات اینستاگرام شبکه های تلویزیونی العربیه و بی بی سی فارسی، و خبرگزاری فارس منتشر شدند. مطالعه با رویکرد کیفی و با استفاده از تحلیل روایت ساختارگرایانه بارت و کارکردهای پراپ انجام شد. یافته ها نشان دادند که العربیه بیشترین تعداد خبر مرتبط با علم و فناوری را منتشر کرد و حجم پوشش خبری در هر سه رسانه در روز نخست تقریبا دو برابر روز پایانی بود. در روایت های العربیه و بی بی سی فارسی، سطح علم و فناوری اسرائیل پیشرفته تر و حمله به ایران با پیامدهای علمی و فناورانه جدید بازنمایی شد. اما، فارس بر پیشرفت علم و فناوری نظامی و هسته ای ایران و نقش آن در دفاع و حفاظت از شهروندان تاکید کرد. واکنش مخاطبان در هر سه رسانه در قالب شکل گیری دوقطبی های ارزشی درباره حمله رژیم اسرائیل، عملکرد مقامات ایرانی و ابراز نگرانی درباره احتمال نشت رادیواکتیو بود. نتایج به فهم سازوکارهای روایت سازی در رسانه های اجتماعی و نقش آن ها در شکل دهی درک عمومی از علم و فناوری در شرایط مناقشه کمک می کند.

کلیدواژه ها:

تحلیل روایت ، جنگ دوازده روزه ایران و اسرائیل ، اینستاگرام ، علم و فناوری ، رسانه های بین الملل ، درک عمومی از علم و فناوری.