بررسی رابطه ی بین انتشار گاز دی اکسید کربن و مخارج سلامت در استان های ایران با روش خودتوضیح با وقفه توزیعی پانلی غیرخطی

در دهه های اخیر، رابطه بین تولید ناخالص داخلی، کیفیت محیط زیست و مخارج بهداشتی مورد توجه بسیاری از محققان داخلی و خارجی قرار گرفته است. بااین وجود، تاکنون مطالعه ای در ارتباط با بررسی نامتقارن و غیرخطی این سه متغیر در سطح استان های ایران صورت نگرفته است. ازاین رو، در این پژوهش تاثیر انتشار گاز گلخانه ای کربن دی اکسید بر مخارج سلامت سرانه استان های کشور طی دوره ۱۳۹۹-۱۳۷۹ بررسی شده است. برای این منظور، مدل تجربی پژوهش با روش خودتوضیح با وقفه توزیعی یا ARDL پانلی تخمین زده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد انتشار کربن دی­اکسید در بلندمدت تاثیر مثبت و نامتقارن بر مخارج سرانه سلامت دارد. براساس یافته های پژوهش انتظار می رود یک واحد افزایش در CO۲ سرانه منجر به افزایش ۰۸۶/۱ واحدی در سرانه مخارج سلامت شود، درحالی که یک واحد کاهش در CO۲ سرانه منجر به کاهش ۱۴/۲ واحدی در سرانه مخارج سلامت خواهد شد. سایر نتایج پژوهش نشان می دهد فرایند توسعه اقتصادی تاثیری غیرخطی بر هزینه های سلامت دارد؛ به طوری که در اوایل این فرایند، رشد اقتصادی باعث افزایش هزینه های سلامت است، حال­آنکه بعد از عبور از مقدار آستانه ، تاثیر آن منفی خواهد شد.

کلیدواژه ها:

هزینه سلامت ، دی اکسیدکربن ، مدل ARDL پانلی غیرخطی ، استان های ایران